نفس کشیدن میتواند تصمیمهای شما را تغییر دهد؛ کشف ارتباط مستقیم میان تنفس، قلب و مغز
به گزارش آذرنگارنده: یک پژوهش جدید نشان میدهد کنترل آگاهانه الگوی تنفس میتواند بر نحوه تصمیمگیری انسان تأثیر بگذارد. دانشمندان دریافتهاند که تغییر سادهای در نحوه دم و بازدم میتواند فعالیت مغز، ضربان قلب و حتی میزان ریسکپذیری افراد را تغییر دهد. این مطالعه توسط پژوهشگران مؤسسه تغذیه انسان در پوتسدام آلمان (DIfE) با همکاری […]
به گزارش آذرنگارنده:
یک پژوهش جدید نشان میدهد کنترل آگاهانه الگوی تنفس میتواند بر نحوه تصمیمگیری انسان تأثیر بگذارد. دانشمندان دریافتهاند که تغییر سادهای در نحوه دم و بازدم میتواند فعالیت مغز، ضربان قلب و حتی میزان ریسکپذیری افراد را تغییر دهد.
این مطالعه توسط پژوهشگران مؤسسه تغذیه انسان در پوتسدام آلمان (DIfE) با همکاری Charité – Universitätsmedizin Berlin انجام شده و نتایج آن در نشریه Neuron منتشر شده است.
بازدم طولانیتر، تصمیمهای جسورانهتر
نتایج تحقیق نشان داد زمانی که افراد بازدم طولانیتری نسبت به دم دارند، بدن وارد حالتی آرامتر میشود و نوسان ضربان قلب افزایش مییابد. این تغییر فیزیولوژیک باعث میشود مغز نسبت به پاداشهای احتمالی حساستر شود.
در چنین شرایطی افراد تمایل بیشتری به انتخاب گزینههای جسورانهتر یا پرریسکتر نشان میدهند.
به گفته پروفسور سویونگ کیو پارک، سرپرست این پژوهش، تصمیمگیری انسان فقط بر اساس اطلاعات بیرونی انجام نمیشود، بلکه به شدت تحت تأثیر وضعیت فعلی بدن نیز قرار دارد.
او توضیح میدهد:
«قضاوتهای ما حاصل تعامل میان فرآیندهای شناختی و وضعیت فیزیولوژیک بدن است. ما میخواستیم ببینیم آیا میتوان با تغییر آگاهانه تنفس، کیفیت تصمیمگیری را تغییر داد یا نه.»
آزمایش تصمیمگیری در هنگام تنفس کنترلشده
در این مطالعه ۴۱ داوطلب سالم در یک محیط آزمایشگاهی پیشرفته شرکت کردند. از آنها خواسته شد مجموعهای از تصمیمهای مبتنی بر ریسک را اتخاذ کنند.
شرکتکنندگان در دو حالت مختلف نفس میکشیدند:
- تنفس طبیعی
- تنفس آهسته با نسبت دم به بازدم ۲ به ۸ (بازدم بسیار طولانیتر)
همزمان، پژوهشگران چندین شاخص فیزیولوژیک را اندازهگیری کردند، از جمله:
- فعالیت مغز با تصویربرداری fMRI
- الگوی تنفس
- ضربان قلب
- هدایت الکتریکی پوست
- واکنش مردمک چشم
تغییر فعالیت مغز در نواحی مرتبط با پاداش
نتایج نشان داد که بازدم طولانیتر باعث کاهش ضربان قلب و افزایش نوسان ضربان قلب (Heart Rate Variability) میشود.
در همین زمان، فعالیت مغز در دو ناحیه مهم افزایش یافت:
- قشر پیشپیشانی شکمی–میانی (vmPFC)
- پرکونئوس (Precuneus)
این نواحی در پردازش پاداش و ارزشگذاری تصمیمها نقش مهمی دارند.
نکته جالب این بود که حساسیت افراد به پاداشهای احتمالی افزایش یافت، اما حساسیت آنها به زیانهای احتمالی تغییر نکرد. همین موضوع احتمال انتخاب گزینههای پرریسکتر را افزایش داد.
ارتباط نزدیک بدن و مغز
این یافتهها از مدلهای علمی موسوم به مدلهای نوروویسرال (Neurovisceral) حمایت میکند. این مدلها میگویند وضعیت فیزیکی بدن میتواند تأثیر مستقیمی بر عملکرد شناختی مغز داشته باشد.
به گفته ونهاو هوانگ، نویسنده اصلی مطالعه، تعامل میان تنفس و سیستم قلبی–عروقی باعث میشود مغز آمادهتر برای دریافت پاداشها شود.
کاربردهای احتمالی
از آنجا که تمرینهای تنفسی ساده، کمهزینه و قابل یادگیری هستند، این یافتهها میتوانند کاربردهای عملی زیادی داشته باشند.
برای مثال ممکن است در آینده از تنظیم تنفس برای کمک به موارد زیر استفاده شود:
- کنترل اضطراب
- درمان افسردگی
- بهبود تصمیمگیری در شرایط استرس
- مدیریت رفتارهای غذایی
پژوهشگران قصد دارند در مطالعات آینده بررسی کنند آیا تنظیم تنفس میتواند به افراد کمک کند انتخابهای غذایی سالمتری انجام دهند یا نه.

