افزایش ۱۳ درصدی نمرات آزمون شناختی با مصرف دوز مناسب ویتامین D در بزرگسالان در معرض خطر زوال عقل

پژوهش جدید محققان دانشگاه اموری (Emory University) نشان می‌دهد که مصرف مکمل ویتامین D می‌تواند عملکرد شناختی را در بزرگسالانی که دچار اختلالات خواب و افت شناختی خفیف هستند، تا بیش از ۱۳ درصد ارتقا دهد.

به گزارش پایگاه خبری آذرنگار، با افزایش آمارهای جهانی ابتلا به آلزایمر، شناسایی فاکتورهای قابل تغییر برای محافظت از مغز اهمیت دوچندانی پیدا کرده است. مطالعه جدیدی که در ژورنال تخصصی Sleep Medicine به چاپ رسیده، اثربخشی ویتامین D را روی افراد در معرض خطر زوال عقل بررسی کرده است.

این مطالعه بر روی ۵۴ فرد بزرگسال مبتلا به اختلالات خواب و اختلال شناختی خفیف (MCI) متمرکز بود؛ دو وضعیتی که از نشانه‌های اولیه و عوامل زمینه‌ساز زوال عقل به شمار می‌روند.

دوز مصرفی و نمرات آزمون شناختی

یافته‌های این پژوهش نشان داد شرکت‌کنندگانی که روزانه حداقل ۵۰۰۰ واحد بین‌المللی (IU) ویتامین D مصرف می‌کردند، در آزمون ارزیابی شناختی مونترال (MoCA) — که ابزاری استاندارد برای سنجش حافظه و مهارت‌های فکری است — بیش از ۱۳ درصد نمره بالاتری نسبت به افرادی که مکمل مصرف نمی‌کردند به دست آوردند. در این مطالعه، دوزهای پایین‌تر ارتباط معناداری با افزایش نمرات شناختی نشان ندادند.

دکتر ویکتوریا پاک (Victoria Pak)، دانشیار دانشگاه اموری و نویسنده ارشد این مقاله، درباره این یافته‌ها می‌گوید:

«در سالمندانی که هم‌زمان اختلال خواب و افت خفیف شناختی را تجربه می‌کنند، یک پنجره زمانی طلایی برای مداخله وجود دارد؛ زمانی که تغییرات شناختی تازه در حال ظهورند، اما هنوز فرصت برای تقویت و محافظت از سلامت مغز باقی است.»

فرم ویتامین تفاوتی ایجاد نکرد

بر اساس نتایج این تحقیق، نوع ویتامین مصرفی شامل ویتامین D2 (مشتق از گیاهان و قارچ‌ها) یا ویتامین D3 (تولیدشده در پوست در اثر نور خورشید یا منابع حیوانی) تأثیری در میزان بهبود عملکرد شناختی نداشت و هر دو فرم نتایج مشابهی داشتند.

ویتامین D نقش کلیدی در عملکرد سیستم عصبی و عضلانی دارد و به‌طور مستقیم بر کیفیت خواب و تنظیم چرخه خواب و بیداری مؤثر است. از آنجا که بیش از ۵۰ درصد مبتلایان به مراحل پیشرفته آلزایمر دچار اختلالات خواب هستند، رفع کمبود این ویتامین می‌تواند حلقه ارتباطی مهمی در کاهش سرعت افت عملکرد مغز باشد.

مشخصات منبع علمی:

• عنوان مقاله: Vitamin D supplement intake is associated with better cognition in persons with sleep disturbance and mild cognitive impairment
• پژوهشگران: Sirui Zhou, Paul Sudeshna, Lynn Marie Trotti, Donald Bliwise, Victoria Pak
• ژورنال: Sleep Medicine (انتشار: ۱۰ آوریل ۲۰۲۶)
• شناسه دیجیتال (DOI): ۱۰.۱۰۱۶/j.sleep.2026.108960