آیا صفحهنمایشها به چشم کودکان آسیب میزنند؟ علم چه میگوید
به گزارش آذرنگارنده: با گسترش استفاده کودکان از تلفنهای هوشمند، تبلتها و رایانهها، بسیاری از والدین این پرسش را مطرح میکنند: آیا استفاده از دستگاههای دیجیتال به بینایی کودکان آسیب میزند؟ به گفته «آدام جی. پایفر»، اپتومتریست کودکان در بیمارستانهای دانشگاهی آمریکا، پاسخ این سؤال چندان ساده نیست. صفحهنمایشها بهطور مستقیم به چشم آسیب نمیزنند […]
به گزارش آذرنگارنده:
با گسترش استفاده کودکان از تلفنهای هوشمند، تبلتها و رایانهها، بسیاری از والدین این پرسش را مطرح میکنند: آیا استفاده از دستگاههای دیجیتال به بینایی کودکان آسیب میزند؟ به گفته «آدام جی. پایفر»، اپتومتریست کودکان در بیمارستانهای دانشگاهی آمریکا، پاسخ این سؤال چندان ساده نیست.
صفحهنمایشها بهطور مستقیم به چشم آسیب نمیزنند
به گفته این متخصص، تاکنون شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد نور آبی صفحهنمایشها برای چشم کودکان خطرناکتر از خواندن یک کتاب درسی است. در واقع، دستگاههای دیجیتال بهطور مستقیم ساختار چشم را تخریب نمیکنند.
به همین دلیل نیز «آکادمی اپتومتری آمریکا» و «آکادمی چشمپزشکی آمریکا» محدودیت مشخصی برای زمان استفاده از صفحهنمایش صرفاً از نظر سلامت چشم تعیین نکردهاند. با این حال «آکادمی اطفال آمریکا» برای مدیریت استفاده از صفحهنمایش در کودکان توصیههایی ارائه میکند، از جمله:
- پرهیز از استفاده از صفحهنمایش برای کودکان زیر ۱۸ ماه (بهجز تماس ویدیویی)
- محدود کردن زمان استفاده کودکان پیشدبستانی به حدود یک ساعت در روز
- تعیین محدودیتهای مشخص برای کودکان در سن مدرسه
مشکل اصلی رفتارهای مرتبط با صفحهنمایش است
اگرچه صفحهنمایشها بهطور مستقیم به چشم آسیب نمیزنند، اما استفاده طولانیمدت از آنها میتواند خطر نزدیکبینی یا «میوپیا» را افزایش دهد. فعالیتهایی که در فاصله نزدیک انجام میشوند—مانند خواندن کتاب، نقاشی یا کار با تلفن همراه—همگی باعث میشوند چشم برای تمرکز بیشتر تلاش کند.
همچنین محیط انجام این فعالیتها اهمیت زیادی دارد. برای مثال، نشستن در اتاقی تاریک و نگاه کردن به صفحهای روشن باعث میشود چشم به چنین شرایطی عادت کند و احتمال نزدیکبینی افزایش یابد.
این مسئله برای کودکان اهمیت بیشتری دارد. در سالهای رشد، بهویژه در سنین ۸ تا ۱۲ سال که چشم بهسرعت رشد میکند، نزدیکبینی میتواند سریعتر پیشرفت کند. کودکانی که در سنین پایین دچار نزدیکبینی میشوند، در بزرگسالی بیشتر در معرض مشکلاتی مانند پارگی یا جداشدگی شبکیه، آب مروارید زودرس و گلوکوم قرار دارند.
پژوهشهای جدید همچنین نشان میدهد کاهش بینایی در بزرگسالی میتواند خطر ابتلا به زوال عقل را نیز افزایش دهد.
از سوی دیگر، استفاده زیاد از دستگاههای دیجیتال پیامدهای غیرمستقیم دیگری هم دارد؛ از جمله اختلال در خواب به دلیل استفاده از صفحهنمایش در شب، کاهش تحرک بدنی و افزایش خطر چاقی، و همچنین خستگی چشم در اثر کار طولانیمدت از فاصله نزدیک.
والدین چه کارهایی میتوانند انجام دهند؟
کارشناسان چند راهکار ساده برای کاهش فشار به چشم کودکان پیشنهاد میکنند:
- قانون ۲۰-۲۰-۲۰: هر ۲۰ دقیقه کار از فاصله نزدیک، کودک باید ۲۰ ثانیه به نقطهای در فاصله حدود ۶ متری نگاه کند تا عضلات چشم استراحت کنند.
- بیشتر بیرون رفتن: تحقیقات نشان میدهد حدود ۱۴ ساعت حضور در فضای باز در هفته میتواند شروع نزدیکبینی را به تأخیر بیندازد.
- اجتناب از اتاق تاریک: استفاده از صفحهنمایش در محیطی با نور مناسب انجام شود و در صورت نیاز از حالت شب یا Dark Mode استفاده شود. همچنین بهتر است یک ساعت پیش از خواب از صفحهنمایش استفاده نشود.
- استراحت دادن به چشمها: هنگام استفاده طولانی از دستگاههای دیجیتال باید وقفههای کوتاه ایجاد شود تا چشمها فرصت پلک زدن و استراحت داشته باشند.
اهمیت معاینه کامل چشم
غربالگریهای ساده بینایی که در مدارس یا توسط پزشک اطفال انجام میشود، جایگزین معاینه کامل چشم نیستند. توصیه میشود کودکان در سنین ۱۲ تا ۱۸ ماهگی، ۳ سالگی و ۵ سالگی معاینه کامل چشم انجام دهند و پس از آن نیز در دوران دبستان بهطور سالانه تحت بررسی قرار گیرند.
به گفته متخصصان، استفاده از صفحهنمایش تنها یکی از عوامل مؤثر بر سلامت چشم کودکان است و با مدیریت صحیح زمان استفاده، فعالیت در فضای باز و معاینات منظم میتوان از بسیاری از مشکلات بینایی پیشگیری کرد