طعم‌دهنده محبوب ویپ می‌تواند تکامل جنین انسان را مختل کند

پژوهشگران در یک مطالعه آزمایشگاهی دریافتند که «وانیلین»، طعم‌دهنده پرکاربرد در مایعات سیگارهای الکترونیکی (ویپ)، حتی در غلظت‌های بسیار کم می‌تواند تکامل طبیعی سلول‌های بنیادی جنینی را برهم بزند و در غلظت‌های بالاتر به مرگ این سلول‌ها منجر شود.

به گزارش آذرنگار، این یافته‌ها می‌تواند توضیح بیولوژیکی مهمی برای گزارش‌های مربوط به ارتباط مصرف ویپ با مشکل در بارداری و سقط جنین فراهم کند.

از آنجا که آزمایش مستقیم اثرات مواد شیمیایی ویپ روی زنان باردار غیرممکن و غیراخلاقی است، تیمی از پژوهشگران به سرپرستی پروفسور پرو تالبوت (Prue Talbot) و دکتر شبنم اعتمادی از دانشگاه کالیفرنیا ریورساید، اثر غلظت‌های مختلف وانیلین را روی «سلول‌های بنیادی جنینی انسان» (مشابه سلول‌های جنین ۳ هفته‌ای) بررسی کردند.

تغییر سرنوشت سلول‌ها از طریق کانال TRPV4

در مراحل اولیه جنینی، سلول‌های بنیادی توانایی تمایز به هر نوع بافتی (خاصیت پرتوانی) را دارند و سه لایه بنیادین جنین یعنی اکتودرم (سازنده سیستم عصبی و پوست)، مزودرم (سازنده عضلات و استخوان‌ها) و اندودرم (سازنده پوشش دستگاه گوارش و تنفس) را تشکیل می‌دهند.

یافته‌های این مطالعه نشان داد:

1. غلظت‌های بالا (میکرومولار): باعث مرگ گسترده سلول‌های جنینی می‌شود.
2. غلظت‌های بسیار کم (نانومولار): این ماده از طریق اتصال به کانالی سلولی به نام TRPV4، هجوم ناگهانی کلسیم را به سلول آغاز می‌کند. این پیام‌رسانی باعث از دست رفتن خاصیت «پرتوانی» سلول و جهت‌گیری زودهنگام آن تنها به سمت لایه اندودرم می‌شود. در صورت نبود لایه‌های اکتودرم و مزودرم، سیستم عصبی و عضلات جنین هرگز شکل نخواهند گرفت.

پژوهشگران با مهار کانال TRPV4 مشاهده کردند که این اثرات مخرب خنثی می‌شوند که نشان‌دهنده مسیر دقیق اثرگذاری وانیلین است. محققان هشدار می‌دهند زنان در سنین بارداری و به‌ویژه در دوران بارداری باید از مصرف ویپ پرهیز کنند و خواستار درج شفاف ترکیبات شیمیایی روی بسته‌بندی سیگارهای الکترونیکی شدند.

منبع علمی:

Etemadi, S., & Talbot, P. (2026). “Nanomolar vanillin, an e-cigarette flavorant, appears to disrupt pluripotency and promote endodermal differentiation in human embryonic stem cells via TRPV4 activation”. Human Reproduction.

DOI: ۱۰.۱۰۹۳/humrep/deag126