ژل موضعی رزماری؛ گزینهای گیاهی برای کمک به درمان آکنه؟
آذرنگارنده | سرویس سلامت: نتایج یک کارآزمایی بالینی تصادفیسازیشده و دوسوکور در تبریز نشان میدهد ژل موضعی حاوی عصاره رزماری (Rosmarinus officinalis) میتواند در افراد مبتلا به آکنه خفیف تا متوسط، ضایعات التهابی و کومدونها را کاهش دهد. در این مطالعه، کاهش ضایعات در گروه دریافتکننده ژل رزماری در برخی شاخصها سریعتر از ژل […]
آذرنگارنده | سرویس سلامت: نتایج یک کارآزمایی بالینی تصادفیسازیشده و دوسوکور در تبریز نشان میدهد ژل موضعی حاوی عصاره رزماری (Rosmarinus officinalis) میتواند در افراد مبتلا به آکنه خفیف تا متوسط، ضایعات التهابی و کومدونها را کاهش دهد. در این مطالعه، کاهش ضایعات در گروه دریافتکننده ژل رزماری در برخی شاخصها سریعتر از ژل ترکیبی کلیندامایسین و بنزوئیلپراکسید گزارش شد.
این پژوهش با مشارکت پژوهشگرانی از مرکز تحقیقات کاربرد دارو و دانشکده داروسازی، مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی و گروه پوست دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام و در سال ۲۰۲۲ در مجله Phytomedicine Plus منتشر شد.
مقایسه یک ژل گیاهی با درمان رایج آکنه
آکنه ولگاریس از شایعترین بیماریهای پوستی است و میتواند علاوه بر بروز کومدون، پاپول و پوسچول، بر کیفیت زندگی و اعتمادبهنفس افراد اثر بگذارد. درمانهای رایج موضعی، از جمله آنتیبیوتیکها و بنزوئیلپراکسید، مؤثرند؛ اما خشکی، سوزش، پوستهریزی و نگرانی درباره مقاومت آنتیمیکروبی از جمله محدودیتهای آنها محسوب میشوند.
در این کارآزمایی، ۵۰ فرد ۱۸ تا ۳۵ ساله مبتلا به آکنه خفیف تا متوسط بهطور تصادفی در دو گروه ۲۵ نفره قرار گرفتند. یک گروه ژل حاوی کلیندامایسین ۱ درصد و بنزوئیلپراکسید ۵ درصد و گروه دیگر ژل حاوی عصاره هیدروالکلی رزماری دریافت کردند. شرکتکنندگان به مدت ۱۲ هفته، روزی دو بار، لایه نازکی از ژل را روی ناحیه درگیر استفاده کردند.
کاهش بیشتر ضایعات در گروه رزماری
ارزیابیها در شروع مطالعه و در هفتههای چهارم، هشتم و دوازدهم انجام شد. نتایج نشان داد تعداد پاپولها، پوسچولها، ضایعات التهابی و کومدونها در هر دو گروه کاهش یافت؛ با این حال، در گروه رزماری کاهش برخی شاخصها بیشتر بود.
در هفته دوازدهم، میانگین تعداد ضایعات التهابی در گروه ژل رزماری به ۲٫۹۲ رسید، در حالی که این عدد در گروه درمان رایج ۳٫۴۹ بود. همچنین میانگین کومدونها در گروه رزماری ۹٫۰۵ و در گروه کلیندامایسین/بنزوئیلپراکسید ۱۰٫۱۲ گزارش شد. تفاوت دو گروه برای ضایعات التهابی از هفته چهارم و برای کومدونها، پاپولها و پوسچولها از هفته هشتم معنادار بود.
پژوهشگران همچنین گزارش کردند سرعت کاهش ضایعات التهابی و کومدونها در گروه رزماری بیشتر بوده است.
عوارض پوستی کمتر گزارش شد
هیچ عارضه شدید یا تهدیدکنندهای در طول مطالعه رخ نداد. با این حال، خشکی پوست در ۳۶ درصد از افراد گروه کلیندامایسین/بنزوئیلپراکسید و در ۱۲ درصد از گروه رزماری مشاهده شد. احساس سوزش یا خارش نیز در گروه درمان رایج بیشتر بود و پوستهریزی پوست فقط در گروه دریافتکننده ژل کلیندامایسین/بنزوئیلپراکسید گزارش شد.
تمام این عوارض خفیف بودند و در هفته نخست بدون نیاز به درمان پزشکی برطرف شدند. همچنین، ارزیابی کیفیت زندگی مرتبط با بیماریهای پوستی نشان داد افراد گروه رزماری در برخی زمینهها، از جمله احساس خجالت یا خودآگاهی، فعالیتهای اجتماعی و مشکلات ناشی از درمان، وضعیت مطلوبتری داشتند.
چرا رزماری ممکن است اثرگذار باشد؟
رزماری حاوی ترکیباتی مانند اسید رزمارینیک، کارنوزیک اسید و کارنوزول است. شواهد پیشین نشان دادهاند این ترکیبات میتوانند دارای اثرات ضدالتهابی و ضدباکتریایی باشند. از جمله سازوکارهای احتمالی، مهار برخی مسیرهای التهابی و اثر بر باکتریهای مرتبط با آکنه، بهویژه Cutibacterium acnes، مطرح شده است.
با این حال، نویسندگان تأکید کردهاند که حجم نمونه این مطالعه محدود بوده و برای تأیید اثربخشی، تعیین دوز بهینه و بررسی ایمنی بلندمدت ژل رزماری، به کارآزماییهای بزرگتر نیاز است. بنابراین، این فرآورده را نباید جایگزین خودسرانه درمان تجویزشده توسط متخصص پوست دانست.
منبع:
Masoud F, Badali P, Isa MA, et al. The novel topical herbal gel might be an alternative treatment in patients with acne vulgaris: A randomized, double-blind controlled study. Phytomedicine Plus. 2022;2:100232.