پژوهشگران به زنان درباره افسانه‌های فراگیر ورزشی در شبکه‌های اجتماعی هشدار دادند

یک مرور علمی جدید نشان می‌دهد بسیاری از توصیه‌های رایج در شبکه‌های اجتماعی درباره تغذیه و ورزش زنان، پشتوانه علمی محکمی ندارند و می‌توانند پیام‌های بیش‌ازحد پیچیده و گمراه‌کننده‌ای به زنان منتقل کنند.

به گزارش آذرنگارنده، پژوهشگران دانشگاه اوتاگو در نیوزیلند در مقاله‌ای که در نشریه Proceedings of the Nutrition Society منتشر شده، چهار ادعای پرانتشار درباره ورزش و تغذیه زنان را بررسی کرده‌اند؛ ادعاهایی که اغلب در فضای مجازی به‌عنوان قواعد قطعی مطرح می‌شوند، اما شواهد کافی برای پشتیبانی از آن‌ها وجود ندارد.

این بررسی به‌طور خاص بر چهار موضوع متمرکز بوده است:

• ورزش در حالت ناشتا
• نیاز به آب و خطر کم‌آبی
• نیاز به کربوهیدرات
• زمان‌بندی مصرف پروتئین پیش و پس از ورزش

بسیاری از ادعاهای رایج، شواهد کافی ندارند

بر اساس این مطالعه، برخی صفحات و مروجان محتوای سلامت در شبکه‌های اجتماعی ادعا می‌کنند که زنان نباید در حالت ناشتا ورزش کنند، زیرا این کار ممکن است متابولیسم، هورمون‌ها، سلامت باروری و ساخت پروتئین عضلانی را مختل کند و حتی باعث افزایش چربی، به‌ویژه در ناحیه شکم شود.

همچنین ادعا می‌شود نوسانات هورمونی در طول چرخه قاعدگی، نیاز زنان به آب را تغییر می‌دهد و در برخی مراحل، خطر کم‌آبی را بیشتر می‌کند. از سوی دیگر، توصیه‌هایی نیز درباره تفاوت نیاز کربوهیدراتی زنان با مردان یا تغییر آن در مراحل مختلف چرخه قاعدگی مطرح می‌شود.

در مورد پروتئین نیز برخی توصیه‌های رایج بر این باورند که زنان باید پیش از تمرین پروتئین مصرف کنند تا قند خونشان پایدار بماند، تجزیه عضلات کاهش یابد، متابولیسم پس از تمرین افزایش پیدا کند و حتی کیفیت خواب بهتر شود. همچنین گفته می‌شود زنان باید حداکثر تا ۳۰ تا ۴۵ دقیقه پس از ورزش پروتئین مصرف کنند، زیرا متابولیسم آن‌ها سریع‌تر از مردان به حالت عادی بازمی‌گردد.

اما پژوهشگران می‌گویند بیشتر این ادعاها با شواهد علمی قوی پشتیبانی نمی‌شوند.

شرایط فردی مهم‌تر از نسخه‌های کلی است

پروفسور کاترین بلک از دپارتمان تغذیه انسانی دانشگاه اوتاگو و یکی از نویسندگان مقاله، تأکید کرده است که زنان نباید تحت تأثیر پیام‌های بیش‌ازحد پیچیده قرار بگیرند.

او می‌گوید:

«زنان با پیام‌های بیش‌ازحد پیچیده گمراه می‌شوند و همین موضوع فعال و سالم ماندن را برایشان دشوارتر می‌کند. زنان باید فعال باشند و نگران این نباشند که فقط به‌دلیل زن بودن، حتماً باید کارهای خاصی انجام دهند.»

به گفته او، آنچه واقعاً اهمیت بیشتری دارد، شرایط فردی هر شخص است؛ عواملی مانند:

• هدف تمرینی
• میزان انرژی دریافتی
• شرایط محیطی
• الگوی کلی تغذیه

پژوهشگران نتیجه گرفته‌اند که این عوامل، اثر بسیار بیشتری بر عملکرد ورزشی و سازگاری بدن دارند تا توصیه‌های خشک و یکسانی که فقط بر مبنای جنسیت ارائه می‌شوند.

توصیه نهایی: ساده بمانید

نویسندگان این مرور علمی همچنین به یک مشکل مهم‌تر اشاره کرده‌اند: کمبود پژوهش‌های اختصاصی درباره سلامت، ورزش و تغذیه زنان. با این حال، آن‌ها هشدار می‌دهند که این خلأ علمی نباید با ادعاهای اثبات‌نشده و غیرمرور‌شده پر شود.

به گفته پژوهشگران، برای اغلب زنان، بهترین نقطه شروع این است که:

• مطابق توصیه‌های رسمی فعالیت بدنی، فعال بمانند
• تمرینات مقاومتی را در برنامه خود بگنجانند
• از یک رژیم غذایی متنوع و کافی برای تأمین انرژی بدن استفاده کنند

پروفسور بلک در جمع‌بندی می‌گوید:

«ساده نگهش دارید؛ کاری را انجام دهید که برای شما جواب می‌دهد.»

منبع علمی

عنوان مقاله:

Misled or misfed: nutrition claims targeting active females on social media, is there research evidence to support them?

نویسندگان:

Penelope Matkin-Hussey, Alistair David Black, Katherine Black

نشریه:

Proceedings of the Nutrition Society

تاریخ انتشار:

۱ July 2026

DOI:

۱۰.۱۰۱۷/S0029665126103085