نوشیدنی‌های محبوب دوران کودکی با افزایش خطر فشار خون بالا در بزرگسالی مرتبط شناخته شدند

به گزارش آذرنگارنده:

یک مطالعه بلندمدت با بررسی بیش از ۲۵ هزار نفر نشان داده است که مصرف مکرر نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر و حتی آبمیوه از دوران کودکی تا بزرگسالی، با افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا در سال‌های بعد زندگی ارتباط دارد. در مقابل، میوه کامل چنین ارتباطی را نشان نداد.

این پژوهش که در نشریه Circulation وابسته به انجمن قلب آمریکا منتشر شده، نشان می‌دهد که در ارزیابی اثرات قند بر سلامت قلب و عروق، منبع و شکل مصرف قند ممکن است مهم‌تر از خود فروکتوز باشد.

عادت‌های غذایی کودکی، اثری بلندمدت بر سلامت

پژوهشگران می‌گویند انتخاب‌های غذایی و نوشیدنی در سال‌های ابتدایی زندگی می‌تواند پیامدهایی ماندگار برای سلامت داشته باشد. فشار خون بالا معمولاً علامت واضحی ندارد، اما در طول زمان به رگ‌های خونی آسیب می‌زند و فشار بیشتری به قلب وارد می‌کند. همین مسئله آن را به یکی از عوامل خطر اصلی برای سکته قلبی و سکته مغزی تبدیل می‌کند.

در این میان، برخی عوامل مانند سن، سابقه خانوادگی، جنسیت و نژاد قابل تغییر نیستند، اما عواملی مانند رژیم غذایی، فعالیت بدنی و مصرف دخانیات را می‌توان اصلاح کرد.

چرا نوشیدنی‌ها مهم‌اند؟

به گفته محققان، نوشیدنی‌ها می‌توانند مقدار زیادی قند را بدون فیبر طبیعی موجود در میوه کامل وارد بدن کنند. همچنین مایعات معمولاً سریع‌تر از غذاهای جامد مصرف می‌شوند و احساس سیری کمتری ایجاد می‌کنند؛ در نتیجه فرد ممکن است بدون توجه، قند بیشتری دریافت کند.

پیگیری شرکت‌کنندگان تا ۲۵ سال

در این مطالعه، داده‌های بیش از ۲۵ هزار شرکت‌کننده در آمریکا بررسی شد؛ افرادی که تا ۲۵ سال تحت پیگیری بودند. شرکت‌کنندگان هر ۱ تا ۴ سال یک‌بار اطلاعاتی درباره رژیم غذایی، فعالیت بدنی، اندازه‌های بدنی، مصرف سیگار و دیگر عادت‌های سبک زندگی خود ارائه می‌کردند.

محققان سپس بررسی کردند که آیا مصرف فروکتوز کل، نوشیدنی‌های شیرین، آبمیوه یا میوه کامل با تشخیص گزارش‌شده فشار خون بالا در ارتباط است یا نه.

نوشیدنی‌های شیرین؛ بیشترین افزایش خطر

نتایج نشان داد افرادی که روزانه دست‌کم دو وعده نوشیدنی شیرین‌شده با شکر مصرف می‌کردند، در مقایسه با کسانی که کمتر از سه وعده در هفته از این نوشیدنی‌ها می‌نوشیدند، ۵۲ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به فشار خون بالا بودند.

این ارتباط بسته به نوع نوشیدنی متفاوت بود:

• هر وعده روزانه نوشابه با ۲۳ درصد افزایش خطر همراه بود.
• هر وعده روزانه نوشیدنی ورزشی با ۳۶ درصد افزایش خطر ارتباط داشت.

پژوهشگران می‌گویند یافته مربوط به نوشیدنی‌های ورزشی مهم است، زیرا این محصولات اغلب با تصویر «سلامت» یا «عملکرد ورزشی» تبلیغ می‌شوند، در حالی که برای مصرف روزمره می‌توانند فقط منبع دیگری از قند افزوده باشند.

آبمیوه هم معادل میوه کامل نیست

مطالعه نشان داد مصرف زیاد آبمیوه نیز با افزایش خطر فشار خون بالا همراه است. افرادی که روزانه دست‌کم ۱.۵ وعده آبمیوه مصرف می‌کردند، نسبت به کسانی که کمتر از یک وعده در هفته آبمیوه می‌نوشیدند، ۳۵ درصد بیشتر در معرض خطر فشار خون بالا قرار داشتند.

همچنین هر وعده روزانه آب پرتقال با ۲۰ درصد افزایش خطر همراه بود. با این حال، پژوهشگران هشدار داده‌اند که ممکن است برخی شرکت‌کنندگان، نوشیدنی‌های طعم‌دار پرتقالیِ حاوی شکر افزوده را به اشتباه به عنوان آب پرتقال گزارش کرده باشند؛ موضوعی که می‌تواند بر این نتیجه اثر گذاشته باشد.

در مقابل، میوه کامل الگوی متفاوتی نشان داد. برخلاف آبمیوه، میوه کامل فیبر خود را حفظ می‌کند، نیاز به جویدن دارد و قند آن در ساختار طبیعی غذا باقی می‌ماند؛ عواملی که مصرف را آهسته‌تر و احساس سیری را بیشتر می‌کنند.

جایگزینی نوشیدنی‌ها با میوه کامل چه اثری دارد؟

مدل‌سازی آماری پژوهشگران نشان داد که اگر یک وعده روزانه نوشیدنی شیرین با میوه کامل جایگزین شود، خطر فشار خون بالا ممکن است ۲۲ درصد کمتر باشد. جایگزینی آبمیوه با میوه کامل نیز با ۱۹ درصد کاهش خطر همراه بود.

همچنین جایگزینی نوشیدنی شیرین با آب یا شیر با کاهش خطر تا ۱۳ درصد ارتباط داشت. با این حال، جایگزینی آبمیوه با آب یا شیر در این تحلیل، ارتباط آماری معناداری نشان نداد.

محققان تأکید می‌کنند که این اعداد به معنای اثبات قطعی اثر یک جایگزینی خاص برای هر فرد نیست، بلکه نشان می‌دهد در داده‌های این مطالعه، الگوهای مصرف مختلف با چه تفاوتی در خطر همراه بوده‌اند.

نتیجه‌گیری با احتیاط

پژوهشگران یادآور می‌شوند که این مطالعه رابطه آماری را نشان می‌دهد، نه لزوماً رابطه علت و معلولی. اطلاعات مربوط به رژیم غذایی و فشار خون بر اساس گزارش خود افراد ثبت شده و همین موضوع می‌تواند با خطاهای یادآوری یا برآورد نادرست همراه باشد.

همچنین جمعیت مورد بررسی عمدتاً از افراد سفیدپوست تشکیل شده بود؛ بنابراین ممکن است نتایج به یک اندازه به همه گروه‌های جمعیتی قابل تعمیم نباشد.

با این حال، نویسندگان مطالعه می‌گویند یافته‌ها پیام مهمی دارند: همه منابع قند اثر یکسانی بر سلامت قلبی‌عروقی ندارند و میوه کامل به‌مراتب انتخاب بهتری نسبت به نوشیدنی‌های شیرین و حتی مصرف زیاد آبمیوه است.

منبع:

Consumption of Fructose-Containing Food and Beverage Sources in Childhood Through to Adulthood and Risk of Hypertension: A Prospective Cohort Study

Michelle Nguyen et al.

نشریه Circulation