نتایج یک پژوهش تازه نشان می‌دهد فروکتوز، قندی که به‌طور طبیعی در میوه‌ها وجود دارد و همچنین در بسیاری از نوشیدنی‌ها و مواد غذایی فرآوری‌شده به‌کار می‌رود، ممکن است نقشی فراتر از یک منبع انرژی داشته باشد و به انتشار سلول‌های سرطان تخمدان کمک کند.

محققان مؤسسه ویستار دریافتند برخی از سلول‌های سرطان تخمدان که پس از شیمی‌درمانی زنده می‌مانند، اگرچه دیگر تقسیم نمی‌شوند، اما همچنان از نظر زیستی فعال هستند و موادی را ترشح می‌کنند که می‌تواند رفتار سایر سلول‌های سرطانی را تغییر دهد. نتایج این پژوهش در مجله Nature Aging منتشر شده است.

به گفته پژوهشگران، این سلول‌های باقی‌مانده فروکتوز را به محیط اطراف خود آزاد می‌کنند. فروکتوز در این شرایط تنها نقش یک ماده غذایی را ندارد، بلکه مانند یک پیام‌رسان عمل کرده و باعث می‌شود سلول‌های مجاور اتصال خود را از دست بدهند و راحت‌تر از تومور اولیه جدا شوند؛ فرایندی که نخستین گام در متاستاز یا گسترش سرطان به سایر نقاط بدن محسوب می‌شود.

سرطان تخمدان معمولاً در ابتدا به شیمی‌درمانی مبتنی بر پلاتین پاسخ می‌دهد، اما در بسیاری از بیماران بیماری دوباره عود می‌کند. متاستاز نیز عامل اصلی مرگ‌ومیر ناشی از این سرطان است و حدود ۹۰ درصد موارد مرگ را به خود اختصاص می‌دهد.

در این مطالعه، پژوهشگران مواد ترشح‌شده از سلول‌های مقاوم به شیمی‌درمانی را جمع‌آوری کرده و بدون انتقال خود سلول‌ها، آن‌ها را در معرض سایر سلول‌های سرطانی قرار دادند. نتایج نشان داد همین مواد ترشح‌شده برای افزایش توانایی سلول‌ها در جدا شدن و گسترش یافتن کافی هستند. بررسی‌های بیشتر نشان داد فروکتوز مهم‌ترین عامل این اثر است.

محققان همچنین دریافتند فروکتوز با کاهش تولید کلسترول در سلول‌های سرطانی، اتصالات میان آن‌ها را تضعیف می‌کند. از آنجا که کلسترول یکی از اجزای مهم غشای سلولی است، کاهش آن باعث می‌شود سلول‌های تومور راحت‌تر از یکدیگر جدا شوند و به بافت‌های دیگر مهاجرت کنند.

در ادامه، پژوهشگران اثر داروهای کاهنده کلسترول (استاتین‌ها) را نیز بررسی کردند. نتایج مدل‌های آزمایشگاهی نشان داد این داروها نیز می‌توانند چسبندگی بین سلول‌های سرطانی را کاهش داده و احتمال جدا شدن آن‌ها را افزایش دهند. با این حال، محققان تأکید می‌کنند این یافته‌ها هنوز در بیماران بررسی نشده و برای نتیجه‌گیری بالینی به مطالعات بیشتری نیاز است.

نکته قابل توجه دیگر این بود که در مدل‌های پیش‌بالینی، مصرف مقادیر بالای فروکتوز، مشابه میزان موجود در برخی نوشیدنی‌های شیرین، حتی بدون انجام شیمی‌درمانی نیز توانست روند گسترش سلول‌های سرطانی را تقویت کند. با این حال، پژوهشگران هشدار می‌دهند این نتایج هنوز به معنای اثبات تأثیر مستقیم مصرف فروکتوز بر پیشرفت سرطان در انسان نیست و انجام مطالعات بالینی ضروری است.

به گفته تیم تحقیقاتی، اکنون بررسی این موضوع آغاز شده است که آیا همین سازوکار در سایر سرطان‌هایی مانند سرطان پانکراس، روده بزرگ و کبد نیز وجود دارد یا خیر.

این مطالعه در تاریخ ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶ در مجله Nature Aging منتشر شده است.