پایگاه آینده ناسا روی ماه؛ نخستین خط دفاعی زمین در برابر میکروب‌های فرازمینی؟

به گزارش آذرنگارنده:

با افزایش سرعت مأموریت‌های فضایی و برنامه‌های بازگرداندن نمونه از ماه، مریخ و حتی اجرام دورتر، برخی دانشمندان هشدار می‌دهند که باید از هم‌اکنون برای خطرات احتمالی آلودگی زیستی فرازمینی آماده شد.

در یک مقاله سیاست‌گذاری تازه، پژوهشگران پیشنهاد داده‌اند پایگاه آینده ناسا روی ماه به یک مرکز قرنطینه زیستی پیشرفته مجهز شود؛ جایی که نمونه‌های فضایی قبل از رسیدن به زمین بررسی و ایمن‌سازی شوند.

به گفته پژوهشگران، چنین مرکزی می‌تواند مانند یک «دیوار آتش زیستی» میان زمین و هر نوع موجود زنده ناشناخته‌ای که ممکن است همراه مأموریت‌های فضایی به منظومه شمسی بازگردد عمل کند.

نتایج این پیشنهاد در نشریه Ambio منتشر شده است.

چرا چنین مرکزی لازم است؟

فردریک آی. ماکسلی، یکی از نویسندگان مقاله و مدیر آزمایشگاه‌های تحلیل تهدیدهای راهبردی در آمریکا، می‌گوید با آغاز عصر جدید اکتشافات فضایی، سیاست‌های فعلی حفاظت سیاره‌ای دیگر به‌خوبی با خطرات احتمالی بازگرداندن نمونه‌های فرازمینی هماهنگ نیستند.

به گفته او، اگر مأموریت‌های آینده از مریخ یا دیگر اجرام منظومه شمسی نمونه‌هایی جمع‌آوری کنند، بهتر است این مواد مستقیماً به زمین منتقل نشوند.

در عوض، ابتدا باید به یک تأسیسات ایزوله روی ماه فرستاده شوند تا بررسی شوند و در صورت لزوم قرنطینه شوند.

بررسی نمونه‌ها بدون حضور انسان

پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند تمام نمونه‌های فضایی در این مرکز قمری تنها توسط سامانه‌های رباتیک پیشرفته بررسی شوند.

این روش احتمال قرار گرفتن انسان در معرض عوامل ناشناخته یا آزاد شدن تصادفی یک میکروارگانیسم را به حداقل می‌رساند.

پس از انجام آزمایش‌های دقیق و اطمینان از ایمن بودن نمونه‌ها، می‌توان آن‌ها را برای مطالعه بیشتر به زمین منتقل کرد.

تجربه زمین از گونه‌های مهاجم

اگرچه تاکنون هیچ نشانه قطعی از حیات فرازمینی کشف نشده است، اما دانشمندان معتقدند حتی یک ارگانیسم ناشناخته می‌تواند در صورت ورود به زیست‌کره زمین پیامدهای غیرقابل پیش‌بینی داشته باشد.

آنتونی ریکیاردی، زیست‌شناس دانشگاه مک‌گیل و متخصص گونه‌های مهاجم، می‌گوید تاریخ زمین نشان داده است که ورود یک گونه به محیطی جدید می‌تواند گاهی به سرعت گسترش پیدا کند و آسیب‌های شدید و حتی غیرقابل بازگشت به اکوسیستم‌ها وارد کند.

به همین دلیل، او و همکارش معتقدند باید رویکردی کاملاً احتیاطی در برابر هر نوع آلودگی زیستی با منشأ فرازمینی اتخاذ شود.

رقابت فضایی خطرات را افزایش می‌دهد

این پیشنهاد در زمانی مطرح می‌شود که نه‌تنها آژانس‌های فضایی دولتی، بلکه شرکت‌های خصوصی نیز به‌سرعت در حال برنامه‌ریزی برای مأموریت‌های اعماق فضا هستند.

در چنین شرایطی، احتمال وقوع سناریوهای ناخواسته نیز افزایش می‌یابد؛ از جمله:

• سقوط یا نقص فنی فضاپیمایی که نمونه‌های آلوده حمل می‌کند
• قرار گرفتن فضانوردان در معرض محیط‌های فرازمینی
• انتقال ناخواسته مواد زیستی ناشناخته به زمین

پژوهشگران هشدار می‌دهند که حتی پیشرفته‌ترین آزمایشگاه‌های ایمنی زیستی روی زمین نیز نمی‌توانند به‌طور کامل مهار یک میکروارگانیسم کاملاً ناشناخته را تضمین کنند.

ماه به‌عنوان سپر زیستی زمین

در چنین شرایطی، ماه می‌تواند نقش یک مانع طبیعی میان زمین و نمونه‌های فضایی را ایفا کند. فاصله آن از زمین، همراه با امکان ساخت تأسیسات ایزوله، این جرم آسمانی را به گزینه‌ای مناسب برای انجام آزمایش‌ها و قرنطینه تبدیل می‌کند.

پژوهشگران در پایان می‌گویند کشف حیات در خارج از زمین می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای علمی تاریخ بشر باشد، اما مدیریت خطرات آن نیز به همان اندازه اهمیت دارد.

به گفته آن‌ها، در آینده ممکن است ماه به نخستین خط دفاع زیستی بشر در برابر آلودگی‌های احتمالی فرازمینی تبدیل شود.

مقاله:

Protecting earth from extraterrestrial contamination: The case for a lunar biocontainment facility

نویسندگان:

Frederick I. Moxley – Anthony Ricciardi

نشریه: Ambio