مرگ دوگانه در اعماق فضا؛ داستان دو ستاره‌ای که پشت‌سر‌هم منفجر شدند

به گزارش آذرنگارنده به نقل از ناسا:

در یک سناریوی دراماتیک کیهانی، ستاره‌شناسان شواهدی از یک سامانه ستاره‌ای دوتایی کشف کرده‌اند که هر دو عضو آن به پایان زندگی خود رسیده‌اند و در انفجارهایی سهمگین، ابرنواخترهای متداخلی را ایجاد کرده‌اند. این یافته‌های جدید که با تکیه بر داده‌های تلسکوپ فضایی پرتو گامای فرمی (Fermi) ناسا به‌دست آمده، پرده از داستان پیچیده‌ی دو بازمانده‌ی ابرنواختری برمی‌دارد که در فاصله‌ی ۶۰۰۰ سال نوری از ما قرار دارند.

یک زوج، دو انفجار بزرگ

دانشمندان معتقدند این ساختار که اکنون در تصویر شاهد آن هستیم، نتیجه‌ی مرگِ یک سامانه ستاره‌ای دوتایی است. بر اساس این سناریو، ابتدا ستاره‌ی سنگین‌ترِ این سامانه در یک انفجار ابرنواختری از بین رفته و بقایای آن پراکنده شده است. شدت این انفجار به‌قدری بوده که ستاره‌ی همدم خود را «لگد» زده و آن را از مدارش به بیرون پرتاب کرده است.

ده‌ها هزار سال بعد، همان ستاره‌ی همدم که اکنون در موقعیت جدیدی قرار داشت، خود به پایان مسیر تکاملی‌اش رسیده و در دومین انفجار ابرنواختری نابود شده است. نتیجه‌ی این فرآیند، ایجاد دو بازمانده‌ی ابرنواختری است که امروز بر روی هم قرار گرفته و منظره‌ای شگفت‌انگیز را شکل داده‌اند.

جزئیات تصویر: «سحابی عروس دریایی» و همسایه‌اش

این تصویر ترکیبی، از داده‌های نور مرئی (زرد)، فرابنفش (بنفش) و فروسرخ (فیروزه‌ای، قرمز و نارنجی) ساخته شده است:

• سحابی عروس دریایی (Jellyfish Nebula): ساختار اصلی و درخشان در مرکز تصویر که عمدتاً با رنگ زرد دیده می‌شود، بازمانده‌ی جوان‌تر این ماجراست. نکته‌ی جالب اینجاست که اگر چشم انسان می‌توانست تابش‌های این سحابی را به‌طور کامل ببیند، اندازه‌ی آن در آسمان شب از ماه کامل نیز بزرگ‌تر به نظر می‌رسید.
• G189.6+3.3: رشته‌های بنفش‌رنگی که در تصویر دیده می‌شوند، متعلق به یک بازمانده‌ی ابرنواختری قدیمی‌تر و وسیع‌تر هستند که با بقایای سحابی عروس دریایی هم‌پوشانی پیدا کرده است.

سوءتفاهم‌های بصری

در سمت راست تصویر، یک ستاره‌ی بسیار درخشان به چشم می‌خورد که تصور می‌شود بخشی از این فرآیند باشد؛ اما ستاره‌شناسان تأکید دارند که این جرم، یک سامانه ستاره‌ای سه‌گانه به نام «پروپوس» (Propus) است و هیچ ارتباط فیزیکی با این ابرنواخترها ندارد؛ تنها به‌طور اتفاقی در این میدان دید قرار گرفته است.

این مطالعه با ترکیب داده‌های تلسکوپ فرمی و مشاهدات چندطیفی، به محققان کمک کرد تا تکه‌های پازل این تاریخچه‌ی کیهانی را کنار هم بگذارند و بفهمند چگونه تکاملِ هم‌زمانِ دو ستاره می‌تواند چنین منظره‌ی پیچیده و خیره‌کننده‌ای را در کهکشان ما ایجاد کند.