«سحابی چرخ همستر» چگونه در فضا شکل گرفت؟

به گزارش آذرنگارنده:

چطور ممکن است چیزی شبیه چرخ همستر در فضا وجود داشته باشد؟ پاسخ در یک جرم کیهانی عجیب به نام سحابی چرخ همستر (Hamster Wheel Nebula) نهفته است؛ سحابی‌ای که با نام Longmore 8 نیز شناخته می‌شود.

این سحابی نخستین بار در سال ۱۹۷۶ توسط اخترشناس اندرو لانگمور (Andrew Longmore) کشف شد. او در حال انجام یک بررسی گسترده از آسمان نیمکره جنوبی بود؛ پروژه‌ای که از پیشرفت‌های تازه در فناوری عکاسی نجومی استفاده می‌کرد. در آن زمان از فیلم‌های بسیار حساس برای ثبت اجرام بسیار کم‌نور استفاده می‌شد و تصاویر ثبت‌شده روی صفحات عکاسی توسط پژوهشگران به‌صورت دستی بررسی و فهرست می‌شدند.

ساختاری شبیه یک چرخ درخشان

تصویری که امروز از این سحابی می‌بینیم — ثبت‌شده در رصدخانه ال سوس (El Sauce Observatory) در شیلی — ساختاری شگفت‌انگیز شبیه یک چرخ را نشان می‌دهد. این ساختار در واقع از گاز هیدروژن درخشان تشکیل شده که توسط ستاره‌ای در حال مرگ به فضا پرتاب شده است.

پس از مرگ ستاره، هسته داغ باقی‌مانده آن به کوتوله سفید تبدیل می‌شود. تابش شدید این کوتوله سفید باعث یونیزه شدن گازهای اطراف و در نتیجه درخشش سحابی می‌شود.

جالب اینجاست که این ساختار هنگام کشف اولیه به‌سختی روی صفحه عکاسی قابل مشاهده بود؛ موضوعی که نشان می‌دهد ابزارهای مدرن امروزی تا چه اندازه در آشکار کردن جزئیات کیهان پیشرفت کرده‌اند.

نشانه‌ای از یک همراه پنهان

در تصویر جدید، دو توده مقابل هم از گاز هیدروژن قرمز که در هاله‌ای آبی از اکسیژن یونیزه قرار گرفته‌اند دیده می‌شود. این الگوی متقارن می‌تواند نشانه‌ای از وجود یک ستاره همراه برای کوتوله سفید در مرکز سحابی باشد.

چنین تعامل‌هایی میان دو ستاره می‌تواند باعث شکل‌گیری ساختارهای پیچیده و زیبایی در سحابی‌های سیاره‌ای شود — ساختارهایی که گاهی آن‌قدر عجیب هستند که نام‌هایی الهام‌گرفته از اشیای روزمره می‌گیرند؛ مثل همین چرخ همستر کیهانی.