نگاهی به عملیات مروارید؛ نقطه عطف برتری دریایی ایران در جنگ تحمیلی

گزارش ویژه | نگاهی به عملیات مروارید؛ نقطه عطف برتری دریایی ایران در جنگ تحمیلی

عملیات مروارید به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و موفق‌ترین عملیات‌های دریایی تاریخ کشور، همچنان نقطه‌ای درخشان در حافظه دفاع مقدس به شمار می‌رود. این عملیات مشترک نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و نیروی هوایی ارتش در ۷ آذر ۱۳۵۹، تنها دو ماه پس از آغاز جنگ تحمیلی، انجام شد و توانست توازن قدرت دریایی را به‌طور کامل به سود ایران تغییر دهد.

هدف اصلی عملیات

در نخستین ماه‌های جنگ، ارتش عراق با اتکا به دو پایانه نفتی و نظامی مهم خود یعنی الامیه و البکر در شمال خلیج فارس، قصد داشت خطوط نفتی و مسیرهای مواصلاتی را کنترل و حضور نیروهای ایرانی در آب‌های جنوبی را محدود کند. هدف عملیاتی ایران، انهدام توان دریایی عراق و غیرفعال‌سازی این دو پایانه استراتژیک بود.

چگونگی اجرای عملیات

عملیات مروارید در چند مرحله و با هماهنگی دقیق بین یگان‌های سطحی، هوایی و تکاوران دریایی انجام شد. این عملیات شامل:

• هجوم تکاوران دریایی و تسخیر سکوی البکر

• پشتیبانی گسترده جنگنده‌های اف-۴ و اف-۵ نیروی هوایی

• عملیات سطحی ناوچه‌های موشک‌انداز ایرانی

• انهدام یا به غنیمت گرفتن شناورهای عراقی در منطقه

این هماهنگی کم‌نظیر موجب شد نیروی دریایی عراق عملاً فلج شود.

نتایج و دستاوردهای عملیات

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، نتایج عملیات مروارید به‌طور خلاصه شامل موارد زیر بود:

• نابودی بخش اعظم نیروی دریایی عراق شامل چندین ناوچه، قایق تندرو و شناورهای پشتیبانی

• خارج شدن پایانه‌های الامیه و البکر از کار به‌عنوان گره‌های راهبردی نفتی عراق

• کاهش ۸۰ درصدی توان عملیاتی دریایی عراق در همان ماه‌های ابتدایی جنگ

• گشایش کامل مسیرهای کشتیرانی ایران در خلیج فارس

• تثبیت برتری راهبردی ایران در آب‌های جنوبی که تا پایان جنگ نیز پابرجا ماند

موفقیت بزرگ این عملیات سبب شد ۷ آذر به‌عنوان روز نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران نام‌گذاری شود.

اهمیت تاریخی عملیات مروارید

کارشناسان نظامی این عملیات را یکی از پیچیده‌ترین عملیات‌های ترکیبی هوا–دریا در منطقه می‌دانند. سرعت عمل بالا، هماهنگی دقیق میان یگان‌ها و ضربه سنگینی که به ساختار نظامی عراق وارد شد، مروارید را به یکی از برجسته‌ترین عملیات‌های دریایی ۵۰ سال اخیر تبدیل کرده است.

به قلم راضیه وجودی سردبیر پایگاه خبری آذرنگارنده