از «دریای آرامش» تا «دریای صفا»؛ روایت تلسکوپی از پهنههای گدازهای ماه و نخستین قدمگاه انسان
نمای تلسکوپی جدید از دو پهنه تاریک و معروف قمر زمین یعنی «دریای آرامش» و «دریای صفا»، بار دیگر توجه علاقهمندان به نجوم و تاریخ فضانوردی را به این همسایه نقرهای جلب کرده است؛ دشتهایی که علیرغم نامشان، اقیانوسهایی از آب نیستند، بلکه بازمانده گدازههای آتشفشانی کهن مغاکهای ماه هستند. به گزارش آذرنگارنده، در […]
نمای تلسکوپی جدید از دو پهنه تاریک و معروف قمر زمین یعنی «دریای آرامش» و «دریای صفا»، بار دیگر توجه علاقهمندان به نجوم و تاریخ فضانوردی را به این همسایه نقرهای جلب کرده است؛ دشتهایی که علیرغم نامشان، اقیانوسهایی از آب نیستند، بلکه بازمانده گدازههای آتشفشانی کهن مغاکهای ماه هستند.
به گزارش آذرنگارنده، در این تصویر تلسکوپی، دو پهنه هموار و تاریک ماه یعنی «دریای آرامش» (Mare Tranquillitatis در سمت راست) و «دریای صفا» (Mare Serenitatis) در تضادی آشکار با ارتفاعات روشن و پر از دهانههای برخوردی اطراف خود خودنمایی میکنند. این پهنههای وسیع که با چشم غیرمسلح نیز از زمین به صورت لکههای تاریک روی چهره ماه دیده میشوند، در دوران پیش از اختراع تلسکوپ توسط منجمان نخستین به عنوان اقیانوسهایی شبیه به اقیانوسهای زمین پنداشته میشدند و به همین دلیل نام «دریا» (Maria) را به خود گرفتند.
دشتهای خاموش بازالتی
مطالعات زمینشناسی ماه نشان میدهد که این نواحی در واقع حوضههای برخوردی عظیمی هستند که میلیاردها سال پیش در پی برخورد سیارکهای بزرگ شکل گرفته و سپس توسط جریانهای گدازهای بازالتی مایع و روان پر شدهاند. سرد شدن این گدازهها سطحی صاف، تیره و کمانعکاس را پدید آورده است که امروز در تضاد با خاک روشن مناطق مرتفع ماه دیده میشود.
نخستین قدمگاه انسان در کیهان
دریای آرامش فراتر از جنبههای زمینشناختی، جایگاه ویژهای در تاریخ تمدن بشر دارد. در ۲۰ ژوئیه سال ۱۹۶۹ میلادی، ماژول ماهنشین «عقاب» (Eagle) در جریان ماموریت تاریخی آپولو ۱۱ در بخش جنوب شرقی این دریا فرود آمد. با استقرار پایگاه آرامش (Tranquility Base) در این دشت بازالتی، نخستین گامهای انسان بر روی یک جرم آسمانی دیگر رقم خورد و نام این دریای خاموش برای همیشه در تاریخ اکتشافات فضایی جاودانه شد.