آیا مه «زنده» است؟ کشفی تازه دانسته‌های ما را تغییر می‌دهد

به گزارش آذرنگارنده:

پژوهشگران دانشگاه ایالتی آریزونا در مطالعه‌ای جدید نشان داده‌اند که قطرات ریز مه می‌توانند به زیستگاهی موقت برای باکتری‌های زنده تبدیل شوند؛ باکتری‌هایی که نه‌تنها در مه زنده می‌مانند، بلکه رشد می‌کنند و حتی به حذف آلاینده‌های هوا کمک می‌کنند. این یافته‌ها در نشریه mBio منتشر شده است.

برخلاف تصور رایج که مه را صرفاً رطوبتی غیرفعال در نزدیکی سطح زمین می‌داند، نتایج این تحقیق نشان می‌دهد مه می‌تواند مانند یک اکوسیستم موقت عمل کند؛ محیطی متشکل از میلیاردها قطره میکروسکوپی که در آن فرایندهای زیستی فعال جریان دارد.

زیستگاهی در دل قطرات آب

محققان دریافتند هرچند باکتری‌ها تنها در کمتر از یک درصد قطرات مه حضور دارند، اما به دلیل تعداد بسیار زیاد این قطرات، جمعیت میکروبی قابل‌توجهی شکل می‌گیرد؛ به‌طوری‌که در حجمی به اندازه یک انگشتانه از آب مه، حدود ۱۰ میلیون سلول باکتریایی وجود دارد.

بررسی‌ها نشان داد برخی از این باکتری‌ها — به‌ویژه گونه‌ای به نام متیلوباکتریوم — درون قطرات مه رشد کرده و تکثیر می‌شوند. این باکتری‌ها قادرند فرمالدهید، یکی از آلاینده‌های سمی مرتبط با مه‌دود و مشکلات تنفسی، را مصرف کنند. فرمالدهید از منابعی مانند خودروها، صنایع و دود آتش‌سوزی‌ها وارد جو می‌شود.

پژوهشگران مشاهده کردند این میکروب‌ها با تجزیه فرمالدهید، آن را به دی‌اکسید کربن تبدیل می‌کنند و به این ترتیب از تجمع مواد سمی در قطرات مه جلوگیری می‌شود.

پیامدهای علمی و زیست‌محیطی

این کشف می‌تواند بر مطالعات مرتبط با آلودگی هوا، تغییرات اقلیمی و حتی تأمین آب آشامیدنی از مه تأثیر بگذارد. در برخی مناطق خشک جهان از سامانه‌های جمع‌آوری مه برای تأمین آب استفاده می‌شود؛ یافته‌های جدید نشان می‌دهد آب مه ممکن است حاوی جوامع میکروبی فعال باشد و نیاز به تصفیه داشته باشد.

پژوهشگران همچنین تأکید می‌کنند که فعالیت زیستی باکتری‌ها در مه و ابرها می‌تواند بر واکنش‌های شیمیایی جو و کیفیت هوا اثر بگذارد؛ موضوعی که تاکنون در بسیاری از مدل‌های جوی کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

به گفته محققان، مطالعه اکوسیستم‌های میکروسکوپی در جو هنوز در مراحل ابتدایی است و پرسش‌های فراوانی درباره نقش این میکروب‌ها در بارش، چرخه آلاینده‌ها و حتی سلامت انسان بی‌پاسخ مانده است