ردپای شیمیایی بشر در اعماق اقیانوس؛ اثر «سوس» نشان می‌دهد فعالیت‌های صنعتی چگونه قلب اقیانوس اطلس را تغییر داده‌اند

دانشمندان با ردیابی نسبت ایزوتوپ‌های کربن، ثابت کردند که انتشار گازهای ناشی از سوخت‌های فسیلی تنها به جو و سطح دریا محدود نشده، بلکه تا هزاران متر زیر سطح اقیانوس اطلس شمالی نفوذ کرده و در حال تغییر ساختار شیمیایی توده‌های آب باستانی است.

به گزارش پایگاه خبری آذرنگار، فعالیت‌های صنعتی از زمان انقلاب صنعتی، ردپای گریزناپذیری بر سیاره زمین گذاشته‌اند. اکنون پژوهشگران مرکز علوم محیطی دریایی (MARUM) در دانشگاه برمن، نشان داده‌اند که این ردپا به صورت یک «اثر انگشت شیمیایی» در اعماق تاریک اقیانوس اطلس شمالی حک شده است.

این مطالعه که نتایج آن در ژورنال معتبر Geophysical Research Letters منتشر شده، از پدیده‌ای به نام «اثر سوس» (Suess Effect) برای تشخیص کربن‌های ناشی از سوخت‌های فسیلی استفاده کرده است.

اثر سوس؛ ساعت شیمیایی دانشمندان

هنگام سوزاندن زغال‌سنگ، نفت و گاز طبیعی، کربنی که وارد جو می‌شود دارای نسبت کمتری از ایزوتوپ سنگین (۱۳C^{13}C۱۳C) نسبت به ایزوتوپ سبک (۱۲C^{12}C۱۲C) است. این تغییر در نسبت ایزوتوپ‌ها به دانشمندان اجازه می‌دهد تا کربن‌های انسانی را از کربن‌های طبیعی که در چرخه زمین گردش می‌کنند، متمایز کنند.

اما شگفت‌آور اینجاست که این تغییرات تنها در اتمسفر نیست. امما باوکس (Emma Bavoux) و تیم پژوهشی او با تحلیل نمونه‌های آب اقیانوس اطلس شمالی (برگرفته از ماموریت‌های کشتی تحقیقاتی MARIA S. MERIAN) دریافتند که این امضای شیمیایی به عمق‌های بسیار زیاد رسیده است.

از جریان‌های سطحی تا توده‌های آب باستانی

تحقیحات نشان می‌دهد که سرعت نفوذ این کربن‌های صنعتی به عمق، به زمان تماس آب با اتمسفر بستگی دارد:

1. آب‌های جوان زیرسطحی: این بخش‌ها حاوی واضح‌ترین شواهد از کربن سوخت‌های فسیلی هستند، زیرا به‌تازگی با اتمسفر در تماس بوده‌اند.
2. توده‌های آب باستانی: در آب‌های بسیار ع

میق اقیانوس اطلس شمال شرقی که احتمالاً صدها سال از تماس با اتمسفر دور بوده‌اند، این امضا بسیار ضعیف یا غایب است.

3. گرداب‌های اقیانوسی: تیم تحقیق یک گرداب عظیم را در دریای لابرادور ردیابی کرد که کربن‌های صنعتی را تا عمق ۲۰۰۰ متری (حدود ۶.۵ کیلومتری) با خود به پایین برده است.

آغاز آنتروپوسن در اعماق دریا

این کشف فقط درباره شیمی آب نیست؛ بلکه درباره تاریخ‌نگاری زمین است. فسیل‌های میکروارگانیسم‌هایی به نام «فرامینیفرها» (foraminifera) که روی بستر دریا ته‌نشین می‌شوند، این امضای شیمیایی را در صدف‌های خود ذخیره می‌کنند.

استفان مولیتزا (Stefan Mulitza)، از نویسندگان این مقاله، می‌گوید: «از طریق اثر سوس، کف اقیانوس سیگنال‌های منشأ انسانی را حفظ می‌کند که اکنون نشان‌دهنده آغاز عصر آنتروپوسن در این بایگانی‌های زمین‌شناسی طولانی‌مدت است.»

این مطالعه بار دیگر اهمیت درک چرخه کربن جهانی را یادآوری می‌کند؛ جایی که اقیانوس، نه تنها منبع حیات، بلکه به عنوان یک بایگانی بزرگ از تغییرات اقلیمیِ ساخته دست بشر عمل می‌کند.