راهکارهای پیشگیری و مقابله با سرمازدگی باغات آذربایجان شرقی

به گزارش آذرنگارنده یه نقل از روابط عمومی جهاد کشاورزی

در پی تکرار سرمازدگی‌های بهاره و یخبندان‌های ناگهانی در بخش‌هایی از استان آذربایجان شرقی، سازمان جهاد کشاورزی استان بر لزوم اجرای تدابیر پیشگیرانه و مدیریتی برای کاهش خسارات وارده به محصولات باغی تأکید کرد.

بر اساس گزارش روابط عمومی سازمان، صادق نادری معاون بهبود تولیدات گیاهی، در گفت‌وگو با رادیو تبریز اظهار داشت: به دلیل موقعیت اقلیمی خاص استان، خطر سرمازدگی دیرهنگام همواره تولیدات باغی را تهدید می‌کند. پایدارترین راه در بلندمدت، انتخاب و احداث باغات با ارقام دیرگل و مقاوم به سرما است. وی اضافه کرد که اجرای صحیح برنامه‌های مدیریت باغی می‌تواند تا حد زیادی از شدت خسارات بکاهد.

✅ انتخاب رقم مناسب و تهیه نهال از منابع معتبر

نادری با اشاره به اهمیت انتخاب رقم در زمان احداث یا نوسازی باغات گفت:

باغداران باید نهال‌های دیرگل و مقاوم به سرمای بهاره را از نهالستان‌های مجاز و دارای گواهی اصالت تهیه کنند. این انتخاب نه‌تنها مانع از خسارت‌های فصلی می‌شود بلکه موجب پایداری بیشتر تولید در سال‌های بعد خواهد شد.

✅ مدیریت تغذیه‌ای صحیح

وی تغذیه اصولی پس از برداشت محصول را از ارکان کاهش تنش‌های محیطی دانست و توصیه کرد:

• از کودهای پتاسه با مقدار حدود ۱ تا ۲ کیلوگرم برای هر درخت (بسته به سن و اندازه درخت) استفاده شود.
• ترکیبات آمینواسیدی و عصاره جلبک دریایی به‌صورت محلول‌پاشی مطابق دستور مصرف، مقاومت سلولی گیاه را افزایش داده و نقطه انجماد شیره سلولی را پایین می‌آورد؛ در نتیجه زمان گلدهی به تأخیر می‌افتد و احتمال آسیب کاهش می‌یابد.

⚠️ پرهیز از مصرف کودهای ازته در پاییز و زمستان

وی افزود: مصرف اوره یا نیترات آمونیوم در فصول سرد باعث تحریک رشد رویشی و افزایش حساسیت گیاه به سرما می‌شود.

بهترین زمان مصرف کودهای ازته، ابتدای بهار و هم‌زمان با آغاز رشد فعال گیاه است.

✂ مدیریت هرس و محلول‌پاشی

• هرس دیرهنگام (اواخر زمستان تا اوایل بهار) سبب تأخیر در فعالیت جوانه‌ها و گلدهی می‌شود.
• در مرحله تورم جوانه، محلول‌پاشی با روغن‌های ولک در دمای بالای صفر می‌تواند با ایجاد یک لایه محافظ، تعرق و تبخیر را کاهش دهد و جوانه‌ها را در حالت رکود نگه دارد. این روش هم‌زمان جذب قارچ‌کش‌ها را تسهیل می‌کند.

🔥 روش‌های فیزیکی مقابله با سرما

• در شب‌های پیش‌بینی شده برای یخبندان، استفاده از بخاری‌های باغی با توزیع یکنواخت حرارت مؤثر است.
• ایجاد توده‌های دود با سوزاندن مواد آلی مرطوب یا بقایای گیاهی، از اتلاف حرارت خاک جلوگیری می‌کند.

نادری تأکید کرد: به هیچ عنوان نباید لاستیک، پلاستیک یا مواد آلاینده سوزانده شوند؛ زیرا ترکیبات سمی حاصل از سوختن آن‌ها خسارت زیست‌محیطی سنگینی دارد و تأثیر واقعی در جلوگیری از سرما ندارد.

💧 محلول‌پاشی با آب، ضدیخ طبیعی

وی به خاصیت ضدیخ‌زایی محلول‌پاشی با آب نیز اشاره کرد و گفت: در برخی موارد، پاشیدن آب در ساعات پایانی شب پیش از یخبندان می‌تواند با ایجاد لایه نازک یخ روی شاخه‌ها از افزایش ناگهانی دما پس از یخبندان جلوگیری کند، اما اجرای دقیق و کنترل‌شده این روش ضروری است.