مصاحبه با دکتر بلاش قویپنجه
پس از جنگ ۱۲ روزه و فشارهای معیشتی؛ آستانه تحمل خانوادهها پایین آمده است در سالهای اخیر، بحرانهای اجتماعی و اقتصادی به شکل قابلتوجهی رفاه روانی بسیاری از خانوادهها را تحت تأثیر قرار داده است. ناپایداری اقتصادی، تنشهای سیاسی و تجربه ناامنی، سبب افزایش اضطراب، فرسودگی روانی و کاهش کیفیت روابط خانوادگی شده است. […]
پس از جنگ ۱۲ روزه و فشارهای معیشتی؛ آستانه تحمل خانوادهها پایین آمده است
در سالهای اخیر، بحرانهای اجتماعی و اقتصادی به شکل قابلتوجهی رفاه روانی بسیاری از خانوادهها را تحت تأثیر قرار داده است.
ناپایداری اقتصادی، تنشهای سیاسی و تجربه ناامنی، سبب افزایش اضطراب، فرسودگی روانی و کاهش کیفیت روابط خانوادگی شده است. برای بررسی این وضعیت، با دکتر بلاش قویپنجه، متخصص روانشناسی و درمانگر حوزه خانواده، گفتوگویی انجام دادهایم.
دکتر بلاش قوی پنجه ، در زمینه درمان اعتیاد، اختلالات جنسی، زوجدرمانی، مشاوره فردی و مداخلات روانشناختی در بحران فعالیت میکند و تمرکز علمیاش بر تأثیر آسیبهای اجتماعی و تروما بر عملکرد روانی خانوادههاست
_فضای روانی خانوادهها بعد از بحران چگونه تغییر کرده است؟
_به طور محسوس میتوان گفت: حالوهوای روانی بسیاری از خانوادهها شکنندهتر از گذشته شده است. احساس ناامنی، نگرانی نسبت به آینده و فشار اقتصادی، آرامش روانی خانهها را کاهش داده است. گفتوگوهای ساده امروز خیلی زود به تنش و دلخوری میرسند و تحمل افراد در برابر ناکامی پایین آمده است. حتی خانوادههایی که پیشتر عملکرد سالمی داشتند، اکنون نشانههایی از فرسودگی روانی را تجربه میکنند.
_شایعترین معضل روانی در خانوادهها چیست؟
_ امروزه اضطراب شایعترین معضل روانی در خانوادههاست؛ اضطرابی که اگر مزمن شود، خود را به شکل افسردگی، پرخاشگری یا سردی عاطفی نشان میدهد. این پدیدهها در واقع جدا از هم نیستند، بلکه حلقههای زنجیرهای از واکنشهای مداوم روان به فشارهای بیرونیاند.آ
_ آیا تعداد مراجعان از این مشکلات حکایت دارد؟
_در ماههای اخیر، مراجعهکنندگان با شکایتهایی از اضطراب، اختلافات زناشویی، تنشهای خانوادگی و نگرانیهای اقتصادی بهطور چشمگیری افزایش یافتهاست .نکته قابل توجه این است که بسیاری از این افراد برای نخستین بار به درمانگر مراجعه کردهاند؛ یعنی احساس نیاز به کمک تخصصی در جامعه افزایش یافته است.
_فشار اقتصادی چطور ممکن است به طلاق یا سردی عاطفی منجر شود؟
_فشار اقتصادی اگر مزمن و بدون گفتوگوی سالم مدیریت شود، مستقیماً رابطه زوجین را فرسوده میکند. روند معمول معمولاً چنین است: ابتدا استرس بالا میرود، سپس صبوری و همدلی کاهش پیدا میکند، سرزنش و مقایسه جای گفتوگو را میگیرد، و در نهایت فاصله عاطفی و تعارضهای مداوم شکل میگیرد. در برخی موارد، این چرخه منجر به طلاق عاطفی یا رسمی میشود. باید یادمان باشد که مسئله فقط پول نیست؛ بلکه احساس ناتوانی و از دست دادن کنترل بر زندگی است که رابطه را میفرساید..
_تأثیر این فشارها بر رابطه والدین و فرزندان چگونه است؟
_کودکان فوقالعاده حساستر از چیزی هستند که والدین تصور میکنند. تنش و ناامنی روانی در خانه میتواند در آنها به شکل اضطراب، شبادراری، پرخاشگری، گوشهگیری یا افت تحصیلی ظاهر شود. در برخی موارد نیز وابستگی بیشازحد یا ترسهای تازه مشاهده میشود. هر تغییر رفتاری که پایدار و غیرعادی باشد، نشانهای از آسیب روانی احتمالی است و باید جدی گرفته شود.
_والدین برای محافظت از فرزندان در برابر فشارهای اقتصادی چه باید بکنند؟
_چند اصل مهم را باید رعایت کنند:اختلافات مالی را جلوی فرزندان مطرح نکنند.محیط هیجانی خانه را امن و قابل پیشبینی نگه دارند.واقعیتهای مالی را صادقانه بگویند اما با زبان امن و بدون ایجاد ترس.نظم در خواب، تغذیه و ابراز محبت را حفظ کنند.کودکان بیش از هر چیز، به احساس امنیت نیاز دارند، نه رفاه ظاهری.
_راهکار شما برای شفافیت و گفتوگوی مالی سالم در خانواده چیست؟
_شفافیت یعنی گفتوگوی صادقانه بدون قضاوت و سرزنش. واقعیتهای مالی باید آشکار گفته شود و تصمیمها بهصورت مشترک گرفته شود. پنهانکاری یا استفاده از مسائل مالی بهعنوان ابزار قدرت، اعتماد را در رابطه فرسایش میدهد. خانوادههای موفق در مدیریت مالی، معمولاً همانهایی هستند که گفتوگوی سالم را تمرین کردهاند.اخبار تلخ و فضای مجازی چه نقشی در اضطراب خانوادگی دارند؟تأثیر بسیار زیادی دارند. مشاهده مکرر اخبار ناخوشایند و هیجانی در شبکههای اجتماعی میتواند اضطراب مزمن ایجاد کند. توصیه میکنم خانوادهها:زمان مشخصی برای دنبال کردن اخبار تعیین کنند.از منابع موثق و رسمی خبر بگیرند.بعد از شنیدن خبر، درباره احساسات خود صحبت کنند تا هیجان منفی تخلیه شود.کودکان را از تصاویر خشونتآمیز دور نگه دارند.مدیریت اخبار در عصر رسانه، بخشی از مراقبت روانی خانواده است.
_چه زمانی مراجعه به روانشناس ضروری است؟
_زمانی که علائم روانی یا رفتاری بیش از دو هفته ادامه پیدا کند، مشاجرات خانوادگی تکراری و حلنشده باشند، خواب یا عملکرد شغلی مختل شود، یا کودک تغییر رفتاری واضح نشان دهد، حضور درمانگر ضروری است. مراجعه به روانشناس نشانه ضعف نیست، بلکه رفتاری حرفهای برای پیشگیری از بحران است.در شرایط محرومیت اقتصادی.
_چگونه میتوان حس رضایت و شادی را حفظ کرد؟
_باید تعریف خود را از لذت و کیفیت بازنگری کنیم. تجربههای مشترک کمهزینه، مثل پیادهروی، گفتوگو، بازی خانوادگی یا تماشای فیلم در کنار هم، جایگزین بسیاری از کمبودهای مادی میشوند. خانوادهای که روابط گرم و حمایت عاطفی دارد، حتی در سختترین شرایط میتواند احساس رضایت و ثبات روانی داشته باشد.جمعبندیبه گفته دکتر قویپنجه، خانواده امروز بیش از هر زمان دیگری به ارتباط، صداقت، گفتوگو و امنیت روانی نیاز دارد. فشارهای اقتصادی و اجتماعی اجتنابناپذیرند، اما اگر خانوادهها مهارت گفتوگو، کنترل هیجان و همدلی را بیاموزند، میتوانند از بحرانها با سلامت روانی عبور کنند.
تهیه و مصاحبه از ثمین امیری خبرنگار پایگاه خبری آذرنگارنده
منبع خبر «Raz» است و پایگاه خبری آذرنگارنده در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. چنانچه محتوا را شایسته تذکر میدانید، خواهشمند است کد ( 8283 ) را همراه با ذکر موضوع به شماره پیامک بفرمایید.با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه پایگاه خبری آذرنگارنده مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.
نظرات و تجربیات شما
قیمت لحظه ای ارز و طلا
ریال