تداوم اثرات جنگ چهلروزه بر بازار کار ایران
به گزارش آذرنگارنده به نقل از پیام ما: افزایش بیکاری، توقف تولید و فشار مضاعف بر صندوقهای تأمین اجتماعی با گذشت بیش از ۵۰ روز از آغاز جنگ چهلروزه، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن همچنان در بازار کار کشور احساس میشود. توقف فعالیت بسیاری از واحدهای تولیدی و تجاری، تخریب برخی صنایع بزرگ و کاهش […]
به گزارش آذرنگارنده به نقل از پیام ما:
افزایش بیکاری، توقف تولید و فشار مضاعف بر صندوقهای تأمین اجتماعی
با گذشت بیش از ۵۰ روز از آغاز جنگ چهلروزه، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن همچنان در بازار کار کشور احساس میشود. توقف فعالیت بسیاری از واحدهای تولیدی و تجاری، تخریب برخی صنایع بزرگ و کاهش تقاضا در بازار، موج تازهای از بیکاری ایجاد کرده و فشار بر صندوقهای تأمین اجتماعی را افزایش داده است. این در حالی است که به گفته یک کارشناس کارگری، تأمین اجتماعی همچنان توان پرداخت بیمه بیکاری را دارد.
ادامه تعطیلی و تعدیل نیرو؛ اثرات مستقیم جنگ بر کسبوکارها
جنگ اخیر، علاوه بر خسارتهای جانی و مالی، فعالیت شمار زیادی از واحدهای تولیدی و تجاری را مختل کرده است. بسیاری از کارگاههای کوچک و متوسط ناچار به تعطیلی یا تعدیل نیرو شدهاند. صنایع مادر همچون فولاد و پتروشیمی نیز از حملات آسیب دیدند و بخشی از خطوط تولید آنها از مدار خارج شد، موضوعی که کارگران این بخشها را به جمع بیکاران کشور اضافه کرده است.
خوزستان؛ کانون بیکاری ناشی از جنگ
به گزارش ایلنا، قربان درویشی دبیر اجرایی خانه کارگر خوزستان اعلام کرد که بیش از ۵۰ هزار نفر در این استان بر اثر آسیب به صنایع و واحدهای تولیدی بیکار شدهاند. به گفته او، فعالیت ۳۵ واحد تولیدی عمده در خوزستان به دلیل حملات متوقف شده است؛ از جمله واحدهای منطقه ویژه اقتصادی بندر امام، منطقه ماهشهر، صنایع پتروشیمی و خطوط تولید فولاد خوزستان و فولاد اکسین.
درویشی افزود: برآوردها نشان میدهد ۵۰ تا ۵۵ هزار بیکار مستقیم فقط به دلیل خسارتهای صنعتی و اقتصادی ناشی از جنگ ایجاد شدهاند. او تأکید کرد که:
- واحدهای آسیبندیده اما متأثر از کاهش تقاضا نیز تعدیل نیرو داشتهاند
- تعداد بیکاران این بخشها ممکن است از بیکاران مستقیم جنگ بیشتر باشد
- این آمار شامل کارگران ساختمانی نیست؛ گروهی که بخش قابلتوجهی از آنها نیز بیکار شدهاند
وضعیت بیکاری از نگاه آمار رسمی
بر اساس گزارش مرکز آمار ایران در تابستان ۱۴۰۴:
- نسبت اشتغال: ۳۷.۸ درصد
- نرخ بیکاری: ۷.۴ درصد
- جمعیت فعال اقتصادی: ۲۶ میلیون و ۹۳۹ هزار نفر (۴۰.۸ درصد جمعیت در سن کار)
- جمعیت غیرفعال: ۳۹ میلیون و ۱۰۸ هزار نفر
- جمعیت بیکار در سن کار (مجموع فعالان بیکار + غیرفعال فاقد شغل): حدود ۴۱ میلیون نفر
با وجود این ارقام، جنگ اخیر نیز به افزایش بیکاری دامن زده، هرچند آمار دقیق این بخش هنوز منتشر نشده است.
فشار بر صندوقهای بیمه؛ آیا تأمین اجتماعی توان پرداخت دارد؟
سازمان تأمین اجتماعی، بهعنوان بزرگترین نهاد بیمهای کشور، حدود ۵۰ درصد جمعیت ایران را تحت پوشش دارد. این سازمان ۳ درصد از حق بیمه دریافتی را به صندوق بیمه بیکاری اختصاص میدهد؛ اما افزایش شمار بیکاران و کاهش تعداد پرداختکنندگان حق بیمه، تعادل منابع و مصارف را تهدید میکند.
در گفتوگو با «پیام ما»، علیرضا حیدری نایبرئیس اتحادیه پیشکسوتان کارگری اعلام کرد:
- صندوقهای تأمین اجتماعی مستقل هستند
- بیمه بیکاری از محل ذخیره ۳ درصد حق بیمه تأمین میشود
- در صورت کسری، دولت موظف به تأمین منابع است
او تأکید کرد: «تجربه دوران کرونا نشان میدهد تأمین اجتماعی توان پرداخت بیمه بیکاری را دارد.»
حیدری افزود که آمار دقیق بیکاران مشمول بیمه بیکاری احتمالاً طی یک تا دو ماه آینده مشخص خواهد شد.
چالش مزمن تأمین اجتماعی؛ بدهیهای انباشته دولت
یکی از مشکلات اصلی تأمین اجتماعی طی سالهای اخیر، ناهمخوانی منابع و مصارف به دلیل عدم پرداخت تعهدات دولتی است. بدهی دولت به این سازمان سالبهسال افزایش یافته و باعث شده تأمین اجتماعی از منابع دیگر خود هزینه کند.
پیامدهای این وضعیت:
- تأخیر در پرداخت مطالبات بیمارستانها و داروخانهها
- فشار بیشتر بر نظام درمانی بیمهشدگان
- تضعیف نقدینگی صندوقها
حیدری درباره شیوه پرداخت بدهی دولت گفت:
دولت معمولاً امکان پرداخت نقدی ندارد و شرکتهایی را بهجای پول نقد واگذار میکند؛ اما فروش این شرکتها با توجه به شرایط اقتصادی دشوار است و همین موضوع به یک معضل بزرگ تبدیل شده است.
جمعبندی
با وجود تشدید بیکاری به دلیل پیامدهای اقتصادی جنگ، تأمین اجتماعی همچنان توانایی پرداخت بیمه بیکاری را دارد؛ هرچند فشار بر منابع این سازمان افزایش یافته و تداوم ناترازیها میتواند مشکلات موجود در حوزه درمان و حمایت اجتماعی را جدیتر کند.