آذربایجان شرقی؛ قطب نخست زنبورداری و پیشتاز فرآوری عسل در ایران

به گزارش آذرنگارنده به نقل از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی:

آذربایجان شرقی با تکیه بر ظرفیت‌های اقلیمی و دانش بومی، جایگاه خود را به عنوان یکی از مهم‌ترین کانون‌های زنبورداری ایران تثبیت کرده است. این استان نه‌تنها رتبه نخست کشور در تعداد زنبورستان‌ها را در اختیار دارد، بلکه با تولید بیش از ۱۵ هزار تن عسل، دومین تولیدکننده برتر عسل در سطح ملی محسوب می‌شود.

به گزارش روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، ناصر امیرابراهیمی، مدیر امور طیور و زنبورعسل سازمان، همزمان با روز جهانی زنبورعسل، با ارائه آمارهای سرشماری پاییز ۱۴۰۴، زوایای جدیدی از پیشرفت این صنعت در استان را تشریح کرد.

آمارهای کلیدی صنعت زنبورداری استان:

• میزان تولید عسل: ۱۵ هزار و ۷۸۶ تن در سال گذشته.
• تعداد زنبورستان‌ها: ۱۰ هزار و ۵۰۸ واحد (رتبه اول کشور).
• تعداد کلنی‌ها: بیش از یک میلیون و ۸۸ هزار کلنی (شامل ۹۳۸ هزار کلنی مدرن و ۱۵۰ هزار کلنی سنتی).
• شهرستان‌های پیشرو: مراغه، سراب و ورزقان (بیشترین میزان تولید)؛ میانه، ورزقان و سراب (بیشترین تعداد زنبورستان).

فراتر از عسل؛ حرکت به سمت اقتصاد چندمحصولی

امیرابراهیمی با تأکید بر تنوع‌بخشی به تولیدات، اعلام کرد که زنبورداران استان علاوه بر عسل، موفق به تولید فرآورده‌های ارزشمند دیگری شده‌اند که زمینه را برای ارزش‌افزوده بالاتر فراهم کرده است:

• زهر زنبورعسل: رتبه نخست کشور.
• سایر محصولات: ۴۷ تن گرده گل، ۱۶.۳ تن بره‌موم، ۱۸۶ تن موم و ۳۰۹ کیلوگرم ژل رویال.

دلایل موفقیت و راهبردهای توسعه

مدیر امور طیور و زنبورعسل استان، بهره‌وری بالا در کلنی‌های مدرن را نتیجه اصلاح نژاد و استفاده از ملکه‌های پربازده عنوان کرد. وی افزود: استفاده از ملکه‌های هیبریدی با ویژگی‌های باروری بالا و ارتقای دانش فنی زنبورداران باعث شده ظرفیت تولید در برخی کندوهای مدرن به ۶۰ تا ۷۰ کیلوگرم برسد.

سایر محورهای توسعه‌ای استان:

1. پیشتازی در فرآوری: آذربایجان شرقی رتبه نخست کشور را در زمینه بسته‌بندی و فرآوری عسل داراست که نقشی کلیدی در توسعه برندهای معتبر و صادرات دارد.
2. مدیریت نژاد بومی: بهره‌گیری از ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد زنبور عسل ایرانی (مانند سازگاری با اقلیم‌های سردسیر و صرفه‌جویی در مصرف غذای زمستانی).
3. برنامه آتی: تمرکز بر استمرار آموزش‌های تخصصی، نوسازی کندوها، حمایت از اصلاح نژاد و تقویت زنجیره بازاررسانی محصولات.

این دستاوردها نشان می‌دهد که آذربایجان شرقی با عبور از تولید تک‌محصولی، به سمت یک اقتصاد پایدار و دانش‌بنیان حرکت می‌کند که نه تنها تأمین‌کننده امنیت غذایی است، بلکه ضامن حفظ تنوع زیستی و تقویت صنایع وابسته نیز می‌باشد.