تبریز؛ پیوند میراث و معاصریت در نقاشی | گفتوگو با رئیس انجمن نقاشان تبریز
گفتوگو با پریزاد الهوردیخان وزیری، رئیس انجمن نقاشان تبریز لطفاً خودتان را معرفی کنید و بفرمایید از چه سالی و با چه هدفی مدیریت انجمن نقاشان تبریز را بر عهده دارید؟ پریزاد الهوردیخان وزیری هستم؛ فوقدکترای بیوتکنولوژی، عضو هیئت علمی دانشگاه و رئیس انجمن نقاشان تبریز. در حوزههای هنری از جمله نقاشی و موسیقی […]
گفتوگو با پریزاد الهوردیخان وزیری، رئیس انجمن نقاشان تبریز
لطفاً خودتان را معرفی کنید و بفرمایید از چه سالی و با چه هدفی مدیریت انجمن نقاشان تبریز را بر عهده دارید؟
پریزاد الهوردیخان وزیری هستم؛ فوقدکترای بیوتکنولوژی، عضو هیئت علمی دانشگاه و رئیس انجمن نقاشان تبریز. در حوزههای هنری از جمله نقاشی و موسیقی فعالیت دارم. از سال ۱۳۸۰ بهطور حرفهای وارد عرصه هنر شدم و در سال ۱۳۸۴ نخستین نمایشگاه نقاشی خود را برگزار کردم. همچنین در حوزه موسیقی بهعنوان نخستین مربی گیتار کلاسیک در تبریز از سال ۱۳۸۳ فعالیت خود را آغاز کردهام.
از اردیبهشت ۱۴۰۴ بهعنوان رئیس انجمن نقاشان تبریز در خدمت مردم فرهیخته و هنرمندان گرامی هستم.
تبریز از دیرباز مهد قلمهای سحرآمیز و خاستگاه مکاتب جریانساز نقاشی ایران بوده است. «انجمن نقاشان تبریز» با اتکا به این میراث کهن و با نگاهی پیشرو، خانهای برای تلاقی تجربه پیشکسوتان و جسارت نسل جوان است تا بار دیگر نام تبریز را در پهنه هنر معاصر جهان طنینانداز کند.
اهداف انجمن نقاشان تبریز عبارتاند از:
۱. پاسداشت میراث و خلق زبان معاصر
هدف ما تنها پاسداشت گذشته نیست؛ بلکه میکوشیم با تکیه بر غنای تصویری تبریز، زبانی نو و معاصر برای نقاشی این خطه تعریف کنیم؛ زبانی که در عین اصالت، با مخاطب جهانی نیز سخن بگوید.
۲. حمایت صنفی از هنرمندان
انجمن متعهد است بهعنوان صدای واحد نقاشان، برای تثبیت امنیت شغلی، بیمه و حقوق قانونی هنرمندان گام بردارد تا نقاش تبریزی دغدغهای جز خلق اثر ناب نداشته باشد.
۳. پویایی اقتصاد هنر
با برگزاری اکسپوها، حراجهای تخصصی و ایجاد پیوند میان صنعت، تجارت و هنر، تلاش میکنیم چرخه اقتصادی هنر در آذربایجان را متحول کرده و بستر حضور آثار هنرمندان در گالریهای معتبر ملی و بینالمللی را فراهم کنیم.
۴. کشف و معرفی استعدادهای نو
ایجاد فضایی برای آموزشهای تخصصی و نقد سازنده از اولویتهای مهم انجمن است تا هیچ استعدادی در غبار گمنامی محو نشود.
۵. ارتقای سواد بصری جامعه
ما معتقدیم هنر نقاشی باید از آتلیهها به میان مردم بیاید. با برگزاری ورکشاپهای عمومی، جشنوارههای شهری و نشستهای تحلیلی تلاش میکنیم نگاه به جهان از دریچه رنگ و فرم را به بخشی از زیست روزمره شهروندان تبدیل کنیم.
۶. تعاملات بینالمللی و دیپلماسی هنری
تبریز دروازه فرهنگ ایران به غرب است. هدف ما ایجاد پلهای ارتباطی با انجمنهای بینالمللی و برگزاری نمایشگاههای تبادلی است تا شکوه هنر آذربایجان فراتر از مرزها دیده شود.
انجمن نقاشان تبریز نه یک نهاد صرفاً اداری، بلکه فضایی برای تنفس هنری است. ما گرد هم آمدهایم تا نشان دهیم قدرت «ما» بسیار فراتر از تنهایی آتلیههاست.
در جایگاه رئیس انجمن نقاشان، رابطه میان هنر و هنرمند را چگونه توصیف میکنید؟
در جایگاه رئیس انجمن نقاشان، توصیف من از «پل میان هنر و هنرمند» صرفاً یک بیان رمانتیک نیست، بلکه نگاهی استراتژیک و حیاتی به بقای هویت فرهنگی ماست. من این پل را «شهود مسئولانه» میدانم.
نخست آنکه این پل یک تجربه زیست است. هنرمند در یک سو قرار دارد و ذات هنر در سوی دیگر. این پل مسیری است که هنرمند هر روز باید از آن عبور کند. وظیفه ما در انجمن این است که اجازه ندهیم مشکلات اقتصادی یا تنگنظریهای اجتماعی دید هنرمند را در این مسیر تیره کند.
دوم آنکه این پل، تنهایی آتلیه را به شکوه اجتماعی پیوند میدهد. هنرمند در خلوت خود با اثرش یکی میشود، اما هنر برای زنده ماندن نیاز به دیده شدن دارد. انجمن در واقع ستونهای این پل است که اثر هنرمند را از محدوده بوم و رنگ فراتر برده و آن را به قلب جامعه میرساند.
سوم اینکه این پل میان اصالت میراث و جسارت معاصر پیوند برقرار میکند. در شهری مانند تبریز، یک سر این پل در خاک حاصلخیز تاریخ و مکاتب بزرگ ریشه دارد و سر دیگر آن به افقهای هنر معاصر جهان نگاه میکند.
در نهایت این پل برای هنرمند نوعی حاشیه امن نیز ایجاد میکند؛ امنیتی برای خلق کردن و امنیتی صنفی برای زیستن. رسالت ما این است که هنرمند احساس تنهایی نکند و بداند تشکیلاتی از شأن و منزلت او دفاع میکند.
جایگاه هنر در آذربایجان شرقی و ایران در مقایسه با دیگر کشورها چگونه است؟
جایگاه هنر در آذربایجان شرقی و ایران نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر تفاوتهای ساختاری، تاریخی و فرهنگی قابلتوجهی دارد.
نخست از منظر هویت تاریخی؛ در ایران و بهویژه تبریز، هنر بخشی از هویت تمدنی است. تبریز بهعنوان یکی از خاستگاههای مهم مکاتب نقاشی ایران، میراثی چندصدساله دارد و هنرمند خود را ادامهدهنده این زنجیره تاریخی میداند.
در مقابل، در بسیاری از کشورهای پیشرفته هنر بیشتر در قالب «صنایع خلاق» یا یک کالای فرهنگی با ارزش اقتصادی تعریف میشود.
دوم از نظر ساختار حمایتی؛ در بسیاری از کشورهای توسعهیافته نظامهایی مانند بیمه هنرمندان، بورسیههای خلاقیت و حمایتهای مالیاتی وجود دارد. در ایران این زیرساختها هنوز در حال شکلگیری است و انجمنهای هنری نقش مهمی در پر کردن این خلأ دارند.
سوم از نظر کارکرد اجتماعی؛ در آذربایجان شرقی هنر همواره بستری برای بیان هویت، امید و فرهنگ بوده است. همین نگاه باعث شده هنر در این منطقه پیوند عمیقی با جامعه داشته باشد.
هنرمندان نقاش استان چه مطالباتی از انجمن دارند؟
مطالبات هنرمندان را میتوان در چند محور اصلی دستهبندی کرد:
در حوزه اقتصادی و صنفی، مهمترین مطالبات شامل امنیت شغلی، تعیین تعرفههای منصفانه برای فروش آثار و تدریس، و همچنین برخورداری از بیمه و تأمین اجتماعی است.
در حوزه زیرساختی، ایجاد آتلیههای ارزان یا فضاهای کار اشتراکی و نیز توسعه گالریهای عمومی برای نمایش آثار از نیازهای جدی هنرمندان است.
در بخش آموزشی نیز هنرمندان خواستار برگزاری ورکشاپهای بینالمللی و دورههای آموزش مدیریت هنری و برندسازی هستند.
از سوی دیگر، مطالبات رسانهای شامل ایجاد پلتفرمهای معرفی آثار هنرمندان و فراهم شدن امکان حضور در نمایشگاهها و رویدادهای بینالمللی است.
همچنین در حوزه حقوقی، صیانت از حقوق هنرمندان و مقابله با کپیبرداری غیرقانونی از آثار از دغدغههای مهم این جامعه هنری محسوب میشود.
شرایط اقتصادی و افزایش هزینهها چه تأثیری بر فعالیت هنرمندان داشته است؟
گرانی مواد اولیه و افزایش هزینههای اجاره گالری و تبلیغات، هنر نقاشی را در شرایط کنونی تا حد زیادی به فعالیتی پرهزینه تبدیل کرده است. این مسئله بهویژه برای هنرمندان جوان چالشبرانگیز است و بسیاری از آنها میان خلق اثر و تأمین معاش با دشواری روبهرو هستند.
کاهش قدرت خرید مردم نیز باعث رکود نسبی در بازار فروش آثار شده و انگیزه برگزاری نمایشگاههای انفرادی را کاهش داده است. در صورت نبود حمایتهای صنفی و ساختاری، این وضعیت میتواند به انزوای هنرمندان و کاهش فعالیتهای هنری منجر شود.
برای آینده شغلی نقاشان و برگزاری بهتر نمایشگاهها چه برنامهای دارید؟
تدبیر ما حرکت به سمت تخصصیسازی فضاهای هنری و ایجاد پیوندی پایدار میان اقتصاد و هنر است. برگزاری حراجهای فصلی، ورکشاپهای برندسازی و ایجاد ارتباط با سرمایهگذاران فرهنگی از جمله برنامههای پیشروست.
در این مسیر تلاش میکنیم با الگوگیری از فضاهای حرفهای هنری، از جمله گالری هنری ققنوس به مدیریت اینجانب، استانداردهای برگزاری نمایشگاهها را ارتقا دهیم تا بستری فراهم شود که هنرمندان بتوانند آثار خود را در سطحی حرفهای و حتی بینالمللی ارائه کنند.
سبک هنری هنرمندان حاضر در این نمایشگاه چگونه تعریف میشود و چه مؤلفههایی آن را متمایز میکند؟
سبک هنری اساتید و هنرمندان حاضر در این نمایشگاه ترکیبی از عمق تجربه کلاسیک و ظرافتهای متنوع معاصر است. مؤلفه تمایز این آثار، تسلط فنی بر تکنیکهای نقاشی، بهویژه رنگ روغن و آبرنگ، همراه با بیان مفهومی ریشهدار در فرهنگ و طبیعت شمالغرب ایران است.
این آثار با تلفیق درام نور و رنگ و بافتهای غنی بوم، هویتی منحصربهفرد یافتهاند که بازتابدهنده سالها ممارست و تفکر عمیق هنری است و آنها را از تولیدات تجاری تودهای متمایز میکند.
تجربه شما از فروش آثار هنری در گالری، نمایشگاه و فضای آنلاین چگونه است؟
تجربه ما نشان میدهد هر سه بستر فروش مکمل یکدیگر هستند. گالری فیزیکی برای ایجاد اعتماد و مشاهده نزدیک اثر ضروری است. نمایشگاههای دورهای امکان معرفی گستردهتر به کلکسیونرهای محلی و منطقهای را فراهم میکنند و پلتفرمهای آنلاین نیز دسترسی گسترده و جهانی ایجاد میکنند.
موفقیت زمانی حاصل میشود که این سه کانال یکدیگر را تقویت کنند؛ بهگونهای که دیده شدن آنلاین به بازدید از گالری و در نهایت خرید در فضایی معتبر منجر شود.
معیارهای قیمتگذاری آثار هنری چیست؟
قیمتگذاری آثار بر اساس مجموعهای از عوامل انجام میشود؛ از جمله جایگاه هنرمند، تکنیک و زمان صرفشده برای خلق اثر، ابعاد اثر، میزان کمیابی آن و سابقه فروشهای قبلی.
همچنین عوامل بیرونی مانند روندهای بازار هنر، نقدهای رسانهای و میزان تقاضای کلکسیونرها در تعیین قیمت تأثیرگذار هستند. با این حال در این نمایشگاه، با توجه به شرایط اقتصادی، پیشنهاد خود هنرمندان نیز در تعیین قیمتها لحاظ شده است.
مهمترین چالش در مسیر فروش آثار هنری چیست؟
یکی از مهمترین چالشها تغییر نگرش جامعه از نگاه تزئینی به هنر، به نگاه سرمایهگذاری و کلکسیونی است. بسیاری از خریداران هنوز ارزش واقعی و روند افزایشی آثار هنری اصیل را بهخوبی درک نکردهاند.
در کنار این مسئله، نوسانات اقتصادی، کاهش قدرت خرید و وجود آثار تقلبی نیز از چالشهای جدی بازار هنر به شمار میرود که نیازمند شفافیت در اصالتسنجی آثار است.
از هنرمندان چه انتظاری دارید؟
از هنرمندان انتظار میرود علاوه بر خلاقیت، به کیفیت فنی پایدار آثار، تعهد در تحویل بهموقع و مستندسازی دقیق آثار توجه داشته باشند. همچنین شفافیت در تعامل با کلکسیونرها و حساسیت نسبت به قیمتگذاری منصفانه، از عوامل مهم در حفظ اعتبار بازار هنر است.
برای حضور آثار هنرمندان در بازارهای بینالمللی چه راهکارهایی وجود دارد؟
ایجاد یک پورتفولیوی دیجیتال حرفهای به زبانهای بینالمللی، حضور در حراجیهای آنلاین جهانی، همکاری با گالریهای خارجی و استفاده از شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام و لینکدین برای شبکهسازی با کلکسیونرها از مهمترین راهکارهاست.
همچنین ارائه گواهی اصالت آثار به زبان انگلیسی و تسهیل فرآیندهای حملونقل و گمرکی میتواند مسیر ورود آثار به بازارهای جهانی را هموار کند.
نقش برند شخصی در موفقیت هنرمندان تا چه اندازه مهم است؟
برند شخصی در دنیای هنر امروز نقشی بسیار مهم دارد. بدون داشتن هویت متمایز و روایت مؤثر از مسیر زندگی و سبک کاری هنرمند، اثر هنری ممکن است صرفاً به یک شیء تزئینی تقلیل یابد.
برند شخصی باعث میشود کلکسیونرها نهتنها به خرید یک اثر، بلکه به سرمایهگذاری روی نام و سبک هنرمند علاقهمند شوند؛ موضوعی که در نهایت به افزایش ارزش آثار در بازار هنر منجر میشود.
به قلم ثمین امیری خبرنگار پایگاه خبری آذرنگارنده