ضرورت استفاده از کمپوست در باغات و مزارع آذربایجان شرقی

به گزارش آذرنگارنده به نقل از جهادکشاورزی:

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با اشاره به کمبود شدید مواد آلی در خاک‌های استان، بر ضرورت تولید و مصرف گسترده کمپوست برای افزایش حاصلخیزی خاک و بهبود بهره‌وری محصولات کشاورزی تأکید کرد.

به گزارش روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، مسعود جعفرنژاد اظهار کرد: کمبود مواد آلی خاک یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش عملکرد محصولات زراعی و باغی در استان است، به‌طوری که میزان کربن آلی در اغلب مزارع و باغات آذربایجان شرقی کمتر از نیم درصد بوده و این مسئله سلامت و باروری خاک را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد.

وی با بیان اینکه کمپوست ترکیبی از بقایای گیاهی، دامی و زباله‌های تر است که در شرایط مناسب طی فرآیند تجزیه و پوسیدگی به ماده‌ای مغذی برای خاک تبدیل می‌شود، افزود: استفاده از کمپوست یکی از مؤثرترین روش‌ها برای افزایش کربن آلی خاک و بهبود کیفیت آن به شمار می‌رود.

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان ادامه داد: هر ساله مقدار زیادی از بقایای محصولات زراعی و باغی در مزارع سوزانده یا بدون استفاده رها می‌شود، در حالی که تبدیل این مواد به کمپوست می‌تواند ارزش آن‌ها را چندین برابر کرده و حتی اثربخشی بیشتری نسبت به کود دامی خالص داشته باشد.

جعفرنژاد با اشاره به مزایای متعدد کمپوست گفت: استفاده از این ماده می‌تواند حدود ۷۰ درصد مواد غذایی مورد نیاز گیاه را در بلندمدت تأمین کند و در عین حال موجب افزایش حاصلخیزی خاک، کاهش مصرف آب، افزایش جمعیت میکروارگانیسم‌های مفید خاک و تقویت رشد ریشه شود. همچنین کمپوست در اصلاح خاک‌های شور، افزایش مقاومت گیاهان در برابر سرما، گرما و تنش‌های محیطی، بهبود کمی و کیفی محصولات و تولید محصولات سالم و ارگانیک نقش مهمی دارد.

وی در ادامه درباره روش تهیه کمپوست توضیح داد: برای تولید یک تن کمپوست ابتدا فضایی به حجم ۲ تا ۳ مترمکعب (ترجیحاً به صورت چاله) آماده می‌شود. سپس حدود ۶۰۰ کیلوگرم بقایای خردشده گیاهی، ۲۰۰ کیلوگرم کود دامی نرم و الک‌شده، ۲۰ تا ۳۰ کیلوگرم کود فسفاته (معادل ۲ درصد)، ۵۰ تا ۶۰ کیلوگرم کود ازته (معادل ۵ درصد) و ۲۰۰ کیلوگرم خاک باغبانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به گفته وی، در ابتدا لایه‌ای ۸ تا ۱۰ سانتی‌متری از بقایای گیاهی در کف چاله ریخته می‌شود و سپس لایه‌ای ۲ تا ۴ سانتی‌متری از کود دامی به همراه بخشی از کودهای شیمیایی روی آن قرار می‌گیرد. پس از آن، خاک باغبانی میان لایه‌ها اضافه می‌شود تا میکروارگانیسم‌های موجود در آن فرآیند تجزیه را تسریع کنند. این لایه‌ها پس از آب‌پاشی کامل به صورت متوالی تکرار می‌شوند تا ارتفاع آن‌ها به حدود ۱.۵ متر برسد؛ ارتفاعی که برای ایجاد حرارت لازم و تهویه مناسب ضروری است.

جعفرنژاد افزود: پس از تکمیل لایه‌ها، سطح مواد با نایلون پلاستیکی پوشانده شده و چند سوراخ برای تهویه ایجاد می‌شود. بعد از ۳۰ تا ۴۵ روز پوشش برداشته شده و مواد به طور کامل زیر و رو می‌شوند و در صورت نیاز نیز آب‌پاشی مجدد انجام می‌گیرد. این عملیات هر ۲۰ روز یک‌بار تکرار می‌شود.

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی در پایان گفت: مدت زمان آماده‌سازی کمپوست بسته به شرایط اقلیمی شهرستان‌های مختلف استان بین ۴ تا ۸ ماه متغیر است. میزان مصرف آن در مزارع ۲۰ تا ۴۰ تن در هکتار بوده و باید پس از پخش، همراه با شخم به زیر خاک منتقل شود. در باغات نیز ۳۰ تا ۵۰ کیلوگرم برای هر درخت توصیه شده و بهترین روش مصرف آن چالکود است.